ABD’li uçak üreticisi Boeing, geliştirme süreci yıllardır devam eden 777X programına ilişkin teslimatların gecikebileceğini ve halihazırda üretilmiş uçakların nihai konfigürasyona getirilmesinin “yıllar süreceğini” açıkladı.
Şirketin CEO’su Kelly Ortberg, yaptığı değerlendirmede yaklaşık 30 üretilmiş Boeing 777-9 uçağının, uzun süren sertifikasyon ve test sürecinde ortaya çıkan değişiklikler nedeniyle kapsamlı güncellemelerden geçirilmesi gerektiğini ifade etti.
Ortberg, söz konusu uçakların “yıllar sürecek bir değişikliklerin uygulanması sürecinden” geçeceğini belirterek, bu kapsamda hem yapısal iyileştirmeler hem de yazılım ve üretim süreçlerine yönelik güncellemelerin yapılacağını kaydetti.
777X programı, test sürecinde çeşitli teknik sorunlarla karşılaştı. 2019 yılında gerçekleştirilen bir test sırasında uçakta aşırı yük altında meydana gelen yapısal hasar sonucu basınç kaybı yaşanmış, kabin kapılarından biri yerinden çıkmıştı. Daha sonraki süreçte uçuş kontrol sistemleri, motor bağlantı yapıları ve farklı bileşenlere ilişkin ek sorunlar da tespit edildi.
Şirketin açıklamaları, ilk teslimatların büyük olasılıkla uzun süredir depoda bekleyen uçaklardan ziyade üretim hattından çıkan yeni uçaklarla yapılacağını ortaya koyuyor. Bu durum, bazı müşterilerin “envanterdeki” uçakları teslim almak istemediğine yönelik eleştirileri de gündeme getiriyor.
Özellikle Emirates Başkanı Tim Clark, daha önce yaptığı açıklamalarda, uzun süre depoda bekleyen ve kapsamlı revizyon gerektiren uçakların teslim alınmasına sıcak bakmadıklarını ifade etmişti. Benzer şekilde bir başka müşterinin de sorunlu 777-9 teslimatını reddettiği ancak şirketin isminin açıklanmadığı belirtiliyor.
Programın finansal yükü de artmaya devam ediyor. Boeing’in 777X programı kapsamında bugüne kadar 15,7 milyar doları aşan üretim zararını kaydettiği ve ertelenmiş maliyetlerin yeniden yükselişe geçtiği bildiriliyor.
777-9 modelinin sertifikasyon sürecinin 2026 sonunda tamamlanması, ilk teslimatların ise planlarda bir değişiklik olmazsa 2027 yılında başlaması bekleniyor. Bu takvim, programın başlangıç hedeflerinden yaklaşık yedi yıl gecikmeye işaret ediyor.
Yeni geniş gövdeli modelin ilk operatörünün ise Lufthansa olması öngörülüyor.
