ABD Ulusal Ulaştırma Güvenliği Kurulu (NTSB), yoğun yağış altında iniş yapan uçakların pistten çıkma riskini azaltmak amacıyla Federal Havacılık İdaresi (FAA) üç yeni güvenlik tavsiyesinde bulundu.
NTSB’nin 26 Mayıs’ta yayımladığı tavsiyeler, 2008-2022 yılları arasında ıslak pistlerde meydana gelen 11 pistten çıkma olayı ve kazasının incelenmesinin ardından hazırlandı.
Kurul, mevcut “Runway Condition Assessment Matrix (RCAM)” sisteminin şiddetli yağış koşullarında frenleme performansındaki düşüşü yeterince yansıtmadığını belirtti.
Açıklamada, özellikle yoğun yağış sırasında pist üzerindeki su birikintilerinin frenleme mesafesini önemli ölçüde artırdığı, mevcut değerlendirme sisteminin ise pilotlara gerçekte olduğundan daha güvenli bir tablo sunduğu ifade edildi.
Jacksonville kazası örnek gösterildi
NTSB, 3 Mayıs 2019’da Miami Air International’a ait Boeing 737-800 tipi uçağın Florida’daki Jacksonville Deniz Hava Üssü’ne inişi sırasında yaşanan pistten çıkma olayını örnek gösterdi.
Şiddetli gök gürültülü sağanak altında gerçekleşen inişte uçak pist sonunu aşarak St. Johns Nehri kıyısındaki sığ suya sürüklenmişti. Kazada uçaktaki 143 yolcu ve mürettebat hayatta kalırken, 21 kişi yaralanmıştı.
Soruşturmada, yoğun yağış nedeniyle oluşan “viscous hydroplaning” olarak bilinen su tabakası etkisinin frenleme performansını ciddi şekilde azalttığı tespit edildi. NTSB, yaklaşma hataları ve hız frenlerinin geç devreye alınmasına rağmen, mevcut koşullarda uçağın yine de durmasının büyük ölçüde mümkün olmadığını değerlendirdi.
Yeni yağış kategorileri önerildi
NTSB, FAA’e sunduğu tavsiyelerde şu düzenlemelerin yapılmasını istedi:
RCAM sistemine, yağış şiddeti arttıkça frenleme katsayısındaki düşüşü gösterecek yeni kriterlerin eklenmesi,
“Şiddetli yağış” seviyesinin üzerindeki meteorolojik koşullar için yeni yağış yoğunluğu tanımlarının oluşturulması,
Yeni yağış tanımlarının pist durum değerlendirme sistemine entegre edilmesi.
Kurul ayrıca oluklu (grooved) ve düz pistler arasında su tahliye performansı açısından önemli fark bulunduğunu, bu ayrımın da yeni değerlendirme sisteminde dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Pistten çıkma olayları güvenlik riski olmaya devam ediyor
NTSB verilerine göre incelenen 11 olayın dokuzunda orta veya şiddetli yağış, beklenenden daha düşük frenleme performansına neden oldu. Sekiz olayda ise düşük pist sürtünmesi doğrudan kaza nedeni veya katkı sağlayan unsur olarak kaydedildi.
Kurul, hava koşullarına bağlı risklerin artmasıyla birlikte daha hassas pist değerlendirme sistemlerinin hayati önem taşıdığına dikkat çekerek, havacılık sektörünün veri temelli güvenlik iyileştirmelerine devam etmesi gerektiğini belirtti.
