ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), Boeing 737 MAX ailesinin belirli modellerinde gövde yapısına yönelik kapsamlı bir inceleme yapılmasını istedi. Yeni uçuşa elverişlilik talimatı (AD), ABD tescilli yaklaşık 471 Boeing 737-8, 737-9 ve 737-8200 uçağını kapsıyor.
FAA’nın kararı, 737 MAX uçaklarında doğrudan çatlak tespit edilmesinden değil, önceki nesil Boeing 737NG uçaklarında aynı bölgedeki yapısal elemanlarda çatlaklar görülmesinden kaynaklanıyor. Kurum, benzer tasarım ve üretim özellikleri nedeniyle aynı sorunun MAX uçaklarında da ortaya çıkabileceğini değerlendiriyor.
ÇATLAKLAR ÖN GALLEY KAPISI BÖLGESİNDE GÖRÜLDÜ
FAA’nın düzenlemesine konu olan bölge, uçağın ön bölümündeki galley kapısı açıklığının üst köşesinde yer alan ve gövde yapısını güçlendiren ‘bear strap’ olarak adlandırılan yapısal eleman.
FAA kayıtlarına göre Boeing 737NG ailesinin 737-600, 737-700, 737-700C, 737-800, 737-900 ve 737-900ER modellerinde bu bölgede çatlaklar rapor edildi.
Boeing tarafından yürütülen incelemelerde çatlakların, kapı açıklığının köşesinde oluşan gerilme yoğunlaşması nedeniyle gövde kaplaması ve bear strap üzerinde meydana gelen yüksek çalışma gerilmeleriyle bağlantılı olduğu değerlendirildi.
FAA, söz konusu hasarın zamanında tespit edilmemesi halinde ana yapısal elemanlardan birinin uçuş sırasında maruz kaldığı limit yükleri taşıma kabiliyetinin azalabileceği ve bunun uçağın yapısal bütünlüğünü olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
471 ABD TESCİLLİ 737 MAX UÇAĞI KAPSAMDA
Yeni uçuşa elverişlilik talimatı Boeing 737-8, 737-9 ve 737-8200 modellerinin belirli uçaklarını kapsıyor. FAA, düzenlemeden ABD tescilli yaklaşık 471 uçağın etkileneceğini tahmin ediyor.
İşletmecilerden öncelikle gövde kaplamasında daha önce yapılmış onarımların incelenmesi istenecek. Gerekli durumlarda gövde kaplaması, bear strap ve ilgili yapısal bölgelerde çatlak tespitine yönelik ilave incelemeler gerçekleştirilecek.
FAA’nın nihai düzenlemesi 10 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Böylece havayolları ve bakım kuruluşları, talimatta belirtilen süreler içerisinde gerekli kontrolleri gerçekleştirmek zorunda olacak.
MAX UÇAKLARINDA ÇATLAK TESPİT EDİLDİ Mİ?
FAA’nın düzenlemesindeki en önemli ayrıntılardan biri, 737 MAX filosunda söz konusu bölgede çatlak tespit edildiğine ilişkin bir bulgu bulunmaması.
Kurumun değerlendirmesi, 737NG uçaklarında ortaya çıkan yapısal sorunların 737 MAX ailesinde de görülme ihtimaline dayanıyor. Boeing de konuyla ilgili olarak, sorunun son altı yıldır 737NG uçaklarıyla bağlantılı olarak takip edildiğini ve mevcut problemin 737 MAX filosunda gözlemlenmediğini belirtti.
Bununla birlikte Boeing, 737 MAX uçaklarının benzer tasarım ve üretim süreçlerine sahip olması nedeniyle kontrolleri MAX filosuna da genişletti. Şirket ayrıca üretim sürecinde, söz konusu sorunun temel nedenini ele almaya yönelik değişiklikler yapıyor.
FAA’NIN YENİ DENETİMİ, 737 MAX İÇİN İKİNCİ UYARI DEĞİL
Yeni gövde incelemesi, FAA’nın son dönemde 737 MAX ailesine yönelik aldığı başka bir önlemden kısa süre sonra geldi.
FAA, 27 Temmuz 2026’da yayımladığı ayrı bir düzenleme teklifinde, belirli Boeing 737-8, 737-9 ve 737-8200 uçaklarındaki yolcu koltuklarının koltuk raylarına doğru şekilde monte edilip edilmediğinin kontrol edilmesini istemişti.
Bu teklif yaklaşık 453 ABD tescilli uçağı kapsıyor. FAA’ya göre bazı koltukların arka bağlantı mekanizmalarındaki “shear plunger” parçalarının koltuk raylarına tam olarak oturmamış olabileceği bildirildi.
Yanlış monte edilmiş bir koltuk, yüksek yük, şiddetli türbülans veya acil iniş sırasında raylarından ayrılabilir. FAA, bunun yolcular ve mürettebat açısından yaralanma riski oluşturabileceği ve kabin koridorunu kapatarak acil tahliyeyi yavaşlatabileceği uyarısında bulundu.
İKİ DÜZENLEME FARKLI GÜVENLİK KONULARINI KAPSIYOR
Temmuz ayında gündeme gelen 453 uçaklık koltuk incelemesi ile yeni 471 uçaklık gövde incelemesinin birbirinden farklı güvenlik konularına ilişkin olduğu belirtiliyor.
Koltuk incelemesi, kabin ekipmanlarının doğru montajına odaklanırken yeni düzenleme uçağın gövde yapısındaki olası çatlak ve mevcut onarımların durumunu ele alıyor.
Her iki düzenlemede de FAA’nın amacı, olası bir arızanın uçuş sırasında ciddi bir güvenlik sorununa dönüşmeden önce tespit edilmesini sağlamak.
BOEING ÜZERİNDEKİ FAA DENETİMİ SÜRÜYOR
FAA’nın 737 MAX filosuna yönelik son kararları, kurumun Boeing üzerindeki üretim ve güvenlik denetimini sürdürdüğü bir döneme denk geliyor.
FAA, 17 Temmuz 2026’da yaptığı açıklamada, 8 aylık güvenlik ve üretim kalitesi incelemesinin ardından Boeing’in yeni 737 MAX ve 787 uçakları için üretim sürecinin sonunda uçuşa elverişlilik sertifikalarını yeniden düzenlemesine izin vereceğini açıklamıştı.
Kurum, Boeing’in üretim kalitesine ilişkin verilerin tutarlı sonuçlar gösterdiğini belirtirken, üretim sürecindeki doğrudan gözetimin devam edeceğini bildirdi.
FAA’nın yeni gövde inceleme talimatı ise 737 MAX uçaklarının operasyonlarının durdurulmasını öngören bir karar değil. Düzenleme, olası yapısal hasarın erken aşamada belirlenmesi ve gerekli görülmesi halinde uygun bakım işlemlerinin uygulanmasını amaçlıyor.
471 UÇAKLIK İNCELEME ÖNLEYİCİ NİTELİK TAŞIYOR
FAA’nın kararı, Boeing 737 MAX filosunda mevcut bir çatlak krizinin bulunduğu anlamına gelmiyor. Düzenleme, önceki nesil 737 uçaklarında tespit edilen yapısal çatlakların MAX ailesinde de ortaya çıkma ihtimaline karşı alınan önleyici bir güvenlik tedbiri niteliği taşıyor.
İncelemeler sırasında herhangi bir çatlak veya uygun olmayan onarım tespit edilmesi halinde, ilgili uçak için FAA ve Boeing’in belirlediği bakım prosedürleri uygulanacak.
FAA, bu tür uçuşa elverişlilik talimatlarını uçakların güvenli işletimini sürdürmek, yapısal sorunları kritik seviyeye ulaşmadan belirlemek ve gerekli düzeltici işlemleri zorunlu hale getirmek amacıyla kullanıyor.
