Havacılık devi Boeing, Pegasus Havayolları’nın da sipariş ettiği ailenin en yeni ve en büyük üyesi olan 737-10 modelinin sertifikasyon sürecinde, uçuş testlerinin ötesindeki “görünmeyen” mühendislik çalışmalarının detaylarını paylaştı. Şirket, uçağın güvenliğini kanıtlamak için milyarda bir ihtimal dahilindeki senaryoları kapsayan binlerce sayfalık raporlar hazırlıyor.
Boeing’den yapılan açıklamaya göre, 737-10 test pilotları gökyüzünde uçağın limitlerini zorlarken, mühendis ekipleri de yerdeki laboratuvarlarda ve ofislerde on binlerce saatlik analiz mesaisi harcıyor. Sertifikasyon sürecinin merkezinde yer alan “Sistem Güvenlik Değerlendirmeleri” (SSA), uçağın her bir bileşeninin hata senaryolarını ve yedekleme sistemlerinin gücünü belgeliyor.
Milyarda Bir İhtimal Mercek Altında
Sertifikasyon sürecinde görev alan mühendislerden Nathan Bement, teorik olarak mümkün olan her riskin analiz edilmesi gerektiğini vurguladı. Bement, “Milyarda bir uçuş saatinde gerçekleşme ihtimali olan olayları dahi değerlendiriyoruz. Tüm 737 ailesinin bugüne kadar toplamda yaklaşık 482 milyon saat uçuş yaptığı göz önüne alınırsa, üzerinde çalıştığımız risklerin ne kadar nadir olduğu daha iyi anlaşılacaktır,” ifadelerini kullandı.
Tek Bir Rapor 15 Bin Sayfayı Buluyor
Sürecin büyüklüğü, hazırlanan belgelerin hacmiyle de dikkat çekiyor. Kıdemli Müdür Michael Akali, sadece bir adet sistem güvenlik belgesinin yaklaşık 15 bin sayfa uzunluğa ulaşabildiğini belirtti. 737-10 modelinin bu yılın sonuna kadar sertifikasyon alabilmesi için; hidrolik sistemlerden motorlara, frenlerden uçuş kumandalarına kadar toplam 31 ana raporun onaylanması hedefleniyor.
Geçmişten Çıkarılan Dersler ve Yeni Standartlar
Boeing, 2018 ve 2019 yıllarında yaşanan kazaların ardından sertifikasyon ortamının değiştiğini ve gereksinimlerin sıkılaştırıldığını hatırlattı. Bu kapsamda, 737-10 modelinde kullanılan pek çok kritik sistemin güvenlik analizleri, Boeing’in en güncel ve en katı protokolleri kullanılarak “sıfırdan” yapıldı.
Özellikle pilotları perdövites (stall) durumuna karşı uyaran “Stall Yönetimi ve Sapma Sönümleyici” (SMYD) gibi sistemler, en gelişmiş güvenlik süreçleri ışığında kapsamlı bir değerlendirmeden geçirildi.
“Tünelin Sonundaki Işık Göründü”
Sertifikasyon sürecinde kritik aşamaların geride kaldığını belirten mühendislik ekibi, raporların olgunlaştığını ve nihai onay sürecine yaklaşıldığını bildirdi. Havacılık otoriteleriyle koordineli yürütülen bu sürecin, 737-10’un ticari uçuşlarına başlaması için en önemli eşik olduğu değerlendiriliyor.
