Havalimanı operasyon süreçlerinde verimliliği ve koordinasyonu artırmak amacıyla geliştirilen yapay zeka destekli yönetim sistemi “ZAFER OPS AI” (AI-Assisted Airport Operations Management) kullanıma sunuldu.
Zafer Havalimanı Operasyon Müdürü Umur Şakruca tarafından geliştirilen sistem, havalimanı işletme süreçlerini tek bir çatı altında birleştirerek operasyonel verimliliğin artırılması, bilgi akışının güçlendirilmesi ve süreçlerin daha etkin takip edilmesini hedefliyor.
Mart 2026’dan bu yana sürdürülen çalışmalar sonucunda hayata geçirilen sistemde, havalimanı operasyonlarının farklı alanlarında kullanılan bilgi ve süreçlerin bütünleşik bir yapıda yönetilmesi amaçlanıyor.
OPERASYONEL İHTİYAÇLARDAN DOĞDU
Şakruca, projenin ortaya çıkışında teknolojik meraktan ziyade doğrudan sahadaki operasyonel ihtiyaçların belirleyici olduğunu ifade etti.
Günlük havalimanı operasyonlarında NOTAM, devir teslim, PAT sahaları denetimleri, FOD, ARFF, emniyet (Safety), teknik arızalar, bakım süreçleri, meteoroloji, doküman yönetimi ve açık aksiyonlar gibi çok sayıda unsurun farklı kaynaklardan takip edildiğini belirten Şakruca, sistemin bu süreçleri daha düzenli, erişilebilir ve izlenebilir hale getirmek amacıyla geliştirildiğini kaydetti.
30’A YAKIN YAPAY ZEKA AJANI ENTEGRE ÇALIŞIYOR
Sistemin profesyonel bir yazılım veya kodlama geçmişinden ziyade havacılık operasyon tecrübesi, saha ihtiyaçlarının analizi, teknik doküman ve mevzuat araştırmaları ile farklı yapay zeka araçlarının denenmesi sonucunda şekillendiğini aktaran Şakruca, sistem içerisinde farklı operasyon fonksiyonlarına yönelik 30’a yakın yapay zeka ajanının bulunduğunu bildirdi.
Şakruca, yapay zeka ajanlarının birbirinden bağımsız yapılar olarak değil, veri ve süreç ilişkisi kurabilecek şekilde aynı operasyonel yapı içerisinde entegre edildiğini belirterek, “Örneğin bir teknik arıza kaydı; ilgili görev, bakım süreci, operasyon kaydı ve açık aksiyonlarla ilişkilendirilebilirken, emniyet veya saha denetimlerinden elde edilen veriler de ilgili takip ve raporlama süreçlerine aktarılabiliyor.” ifadelerini kullandı.
SİSTEM KARAR VERİCİ DEĞİL, DESTEKLEYİCİ
Projenin temel amacının operasyon personelinin yerine karar veren bir mekanizma oluşturmak olmadığını vurgulayan Şakruca, sistemin verilerin kaydedilmesi, bilgiye erişim, süreçler arasındaki ilişkilerin kurulması ve aksiyonların takibini kolaylaştıran bütünleşik bir yapı olarak tasarlandığını söyledi.
Çalışmanın ekip kullanımı açısından da önem taşıdığını belirten Şakruca, “Sistemi günlük iş yüküne ilave bir uygulama olarak değil, mevcut işleri sadeleştiren, ortak operasyonel hafıza oluşturan ve ekip içerisindeki bilgi akışını güçlendiren bir araç haline getirmeye çalışıyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
GELİŞTİRİLMEYE DEVAM EDİYOR
Şakruca, geliştirilen çalışmanın havalimanı işletme ve operasyon tecrübesinin yeni nesil teknolojilerle bir araya getirilmesine yönelik uygulamalı bir adım olduğunu ifade etti.
Sistemin kullanıma alınmasının ardından da sahadan gelen veri ve ihtiyaçlar doğrultusunda geliştirilmeye devam edeceğini belirten Şakruca, ZAFER OPS AI’ın havalimanı operasyonlarında bilgiye erişim, koordinasyon ve süreç takibine katkı sağlamasının hedeflendiğini kaydetti.
