Hindistan’ın bayrak taşıyıcı hava yolu Air India, 12 Haziran 2025’te Ahmedabad’da 260 kişinin hayatını kaybettiği Boeing 787-8 kazasının ardından güvenlik ve operasyonel uygulamaları açısından yoğun denetim altında bulunurken, son yaklaşık 1,5 yılda yaşanan bir dizi olay şirketin güvenlik kültürü ve operasyonel disiplinine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi.
Eski bir Boeing 737-200’ün 13 yıl boyunca havaalanında unutulmasından geçerli uçuşa elverişlilik belgesi bulunmayan Airbus A320neo’nun ticari seferlerde kullanılmasına, Kanada’da kokpitten indirilen pilottan teknik arızalara ve son olarak 300 feet irtifa kaybı yaşayan uçakta görev yapan kaptanın marihuana testinin pozitif çıkmasına kadar uzanan olaylar, Air India’nın yeniden yapılanma sürecinde karşı karşıya olduğu sorunların çeşitliliğini ortaya koydu.
13 yıl boyunca unutulan Boeing 737-200
Air India ile ilgili en sıra dışı gelişmelerden biri Kasım 2025’te ortaya çıktı.
Şirkete ait 1982 model Boeing 737-200, 2012’den bu yana Kolkata Havalimanı’nın uzak bir bölümünde hareketsiz şekilde bekliyordu. Uçağın şirket kayıtlarında adeta kaybolduğu ve Air India’nın uçağın halen mülkiyetinde olduğunu dahi bilmediği bildirildi.
“Baby Boeing” olarak anılan uçak, Kasım 2025’te havalimanından çıkarılarak Bengaluru’ya gönderildi ve bakım teknisyenlerinin eğitiminde kullanılmak üzere değerlendirildi. Uçağın yıllarca beklemesi nedeniyle yaklaşık 10 milyon Hindistan rupisi park ücretinin de gündeme geldiği bildirildi.
Olay doğrudan bir uçuş güvenliği ihlali olmasa da şirketin varlık, kayıt ve kurumsal yönetim sistemleri açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koydu
Geçerli belge olmadan 8 ticari uçuş
Kasım 2025’te yaşanan bir diğer olay ise doğrudan operasyonel uygunlukla ilgiliydi.
Air India’ya ait Airbus A320neo’nun, geçerli Airworthiness Review Certificate (ARC) bulunmadığı halde 8 ticari uçuş gerçekleştirdiği tespit edildi.
Uçağın sertifikası bakım süreci sırasında sona ermiş, buna rağmen uçak yeniden hizmete alınmıştı. Air India durumu kendi kontrolleri sırasında fark ederek Hindistan Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne (DGCA) bildirdi.
DGCA, Şubat 2026’da şirkete 10 milyon Hindistan rupisi, yaklaşık 110 bin dolar para cezası verdi.
Olayın en dikkat çekici yönlerinden biri, bunun yalnızca tek bir belgenin unutulması olarak değerlendirilmemesi oldu. Air India’nın kendi incelemesinde operasyonel ve sistemik eksikliklere işaret edildi.
Kanada’da pilot uçaktan indirildi
Aralık 2025’te Air India’nın bir pilotu Kanada’da uçuş öncesinde kokpitten indirildi.
Vancouver’dan Yeni Delhi’ye yapılacak sefer öncesinde pilotun alkol etkisi altında olduğundan şüphelenildi. Kanada makamlarının gerçekleştirdiği testlerin ardından pilotun uçuş görevinden uzaklaştırıldığı ve seferin başka bir pilotla gerçekleştirildiği bildirildi.
Olay, yalnızca bir personel vakası olmaktan çıkarak Air India’nın kokpit ekiplerinin alkol ve uyuşturucu kontrolleri konusundaki uygulamalarını da gündeme taşıdı.
A350 motoru kargo konteynerini yuttu
Ocak 2026’da Air India’nın Airbus A350’si Delhi Havalimanı’nda taksi yaptığı sırada başka bir güvenlik sorunuyla karşılaştı.
Uçağın motorlarından biri yerde bulunan bir kargo konteynerini içine aldı ve motor hasar gördü. Uçağın uçuş sırasında değil, taksi esnasında konteyneri yuttuğu bildirildi.
Olay, havalimanı apronunda yabancı cisimlerin kontrolü ve yer operasyonlarının güvenliği açısından soruşturma konusu oldu.
Arızalı 787’yle uluslararası uçuş iddiası
Ocak 2026’da DGCA, Air India’nın Boeing 787-8 filosunda teknik arızaların ve Minimum Equipment List (MEL) prosedürlerinin uygulanmasına ilişkin başka bir soruşturma başlattı.
Bir 787-8’in daha önce belirlenen teknik sorunlara rağmen iki uluslararası uçuşta kullanılması üzerine kaptan hakkında işlem yapıldı.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, uçağın kesin olarak “uçuşa elverişsiz” olduğunun hükme bağlanmasından ziyade, teknik arızalar ve MEL kapsamındaki kısıtlamaların doğru uygulanıp uygulanmadığının düzenleyici makamlarca incelenmesiydi.
Londra’da 787’nin yakıt şalteri alarmı
Şubat 2026’da ise Air India’nın Boeing 787 filosu, geçen yılki kazanın ardından özellikle hassas hale gelen yakıt kontrol şalterleri nedeniyle yeniden gündeme geldi.
Londra Heathrow’dan Bengaluru’ya yapılacak AI132 seferi öncesinde pilot, sol motorun Fuel Control Switch mekanizmasında olası bir sorun tespit etti.
Air India uçağı yere çekerek inceleme başlattı. İngiltere makamları da şirketten olayla ilgili açıklama istedi.
Daha sonra Hindistan makamları ve Boeing tarafından gerçekleştirilen incelemelerde şalter mekanizmasında anormal bir durum tespit edilmedi. Temmuz 2026’da Hindistan hükümeti, mekanizmanın tasarım özelliklerine uygun çalıştığının belirlendiğini açıkladı.
Dolayısıyla bu olayda önemli ayrım şu: Pilotun bildirdiği şüphe gerçek bir güvenlik alarmıydı ancak yapılan teknik incelemeler şalterde doğrulanmış bir mekanik arıza bulunduğunu göstermedi.
Son olay: 300 feet irtifa kaybı ve pozitif marihuana testi
Air India açısından en son ve en dikkat çekici olay ise Ağustos 2026’da yaşandı.
4 Ağustos’ta Phuket-Yeni Delhi seferini yapan Airbus A320, uçuş sırasında yaklaşık 300 feet irtifa kaybetti. Olayda yolcu ve mürettebattan 24 kişi yaralandı. Uçak daha sonra güvenli şekilde Yeni Delhi’ye indi.
Airbus’ın ön değerlendirmesine göre uçakta üç hidrolik sistemde geçici basınç kaybı meydana geldi ve yaklaşık 4 saniye boyunca elevatör ve kanatçıklar dahil bazı temel uçuş kumandaları tepki vermedi. Hindistan’ın AAIB soruşturması sürerken Airbus da teknik incelemeye destek veriyor.
Ancak olayın ardından yapılan pilot uyuşturucu taraması yeni bir boyut ortaya çıkardı.
Uçağın kaptanının ilk testinin “non-negative” çıkmasının ardından gerçekleştirilen doğrulama testinde marihuana pozitifliği tespit edildiği bildirildi. Bunun üzerine iki pilot uçuş görevinden alındı ve Hindistan Sivil Havacılık Bakanlığı Air India CEO’su Campbell Wilson’ı toplantıya çağırdı.
Hindistan makamları ayrıca Air India’nın yaklaşık 5 bin pilotunun tamamına yönelik tek seferlik uyuşturucu testi uygulaması başlattı.
Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Kaptanın testinin pozitif çıkması ile uçağın 300 feet irtifa kaybetmesi arasında şu aşamada doğrudan bir nedensellik kurulmuş değil. Teknik olay ve pilotun uyuşturucu testi soruşturmanın ayrı başlıkları olarak ele alınıyor.
Tek tek olaylardan daha büyük bir soru
Air India’nın son 1,5 yıllık tablosunu dikkat çekici yapan şey, olayların aynı türden olmaması.
Bir tarafta 13 yıl boyunca unutulan bir uçak, diğer tarafta geçerli ARC olmadan gerçekleştirilen ticari uçuşlar bulunuyor. Ardından kokpit personeline ilişkin alkol vakası, teknik arızalar, MEL uygulamaları, yakıt kontrol şalteri ve son olarak pilot uyuşturucu testi geliyor.
Bu olayların tamamının tek bir nedene bağlanması doğru olmaz. Ancak özellikle ARC vakasında ortaya çıkan sistemik eksiklikler, Air India’nın yeniden yapılanma sürecinde güvenlik yönetimi, operasyonel kontrol, dokümantasyon ve personel denetimi gibi alanların ne kadar kritik olduğunu gösteriyor.
Air India, 2025’teki ölümcül kazanın ardından güvenlik süreçlerini güçlendirmek amacıyla ek kontroller ve operasyonel güvenlik uygulamaları başlatmıştı.
Ancak son olaylar şirketin önündeki sorunun yalnızca yeni uçakların filoya katılması veya ağın büyütülmesi olmadığını gösteriyor.
Asıl sınav, büyüyen Air India’nın her uçuşta aynı operasyonel disiplini ve güvenlik kültürünü sürdürebilmesi.
12 Haziran 2025’teki 787 kazasının nihai soruşturması devam ederken yaşanan bu olaylar, Air India’nın yalnızca geçmişteki kazanın nedenlerini değil, şirket genelindeki güvenlik ve denetim kültürünü de yeniden değerlendirmesini gerektiren bir tablo ortaya koyuyor.
