Rusya’nın Aeroflot hava yolu şirketinin pilotların mesleki performansını tek bir puan üzerinden değerlendirecek “entegral pilot derecelendirme” sistemini test etmeye başladığı bildirildi.
Rus basınında yer alan ve şirketin uçuş ekiplerine yönelik iç yazışmalarına dayandırılan haberlere göre sistemde pilotların uçuş saati, emniyet performansı, simülatör değerlendirmeleri, yakıt verimliliği ve “şirkete bağlılık” kriterleri dikkate alınacak.
Sistemin pilotun performansının şirket tarafından belirlenen ideal seviyeye ne kadar yakın olduğunu ve diğer pilotlara göre konumunu göstermesi hedefleniyor. Derecelendirmenin yalnızca performans değerlendirmesinde değil, pilotların göreve başlaması, terfi ve atama süreçlerinde de kullanılması planlanıyor.
“Bağlılık” kriteri de puanlamaya dahil
Sistemin dikkat çeken unsurlarından biri “bağlılık” kriteri oldu. Bu kapsamda pilotlardan şirket ve uçak üreticisi tarafından belirlenen standart ve prosedürlere eksiksiz uymaları, onaylanmış prosedürlerin dışına çıkmamaları ve ekip içinde ortak bir profesyonel uçuş standardını korumaları isteniyor.
Pilotlara ayrıca uçuş sırasında kurumsal ve organizasyonel konuların kokpitte tartışılmaması, standart havacılık terminolojisinin kullanılması ve geri bildirimlerin ASR, FOQA ve Safety Report gibi belirlenmiş kanallar üzerinden iletilmesi tavsiye ediliyor.
Sistemde disiplin, öngörülebilirlik ve standart operasyonların yanı sıra “pilot as final authority” ilkesi de korunuyor. Buna göre nihai karar yetkisinin pilota ait olduğu belirtiliyor.
Emniyet ve yakıt verimliliği tartışması
Pilot performansının aynı sistem içinde hem uçuş emniyeti hem de yakıt verimliliği üzerinden değerlendirilmesi ise soru işaretlerine yol açıyor.
Örneğin pas geçme, daha fazla yakıt rezervi bulundurma, rota değişikliği veya yaklaşmanın sonlandırılması gibi emniyet açısından doğru kararlar, bazı durumlarda yakıt verimliliği göstergelerini olumsuz etkileyebiliyor.
Sistemin hangi kriterlere ne ağırlık verdiği, verilerin hangi dönem üzerinden değerlendirileceği ve farklı uçuş koşullarının puanlamaya nasıl yansıtılacağına ilişkin ayrıntılar ise henüz açıklanmadı. Pilotların değerlendirmelerde kullanılan ham verilere erişip erişemeyeceği ve hatalı puanlamalara karşı itiraz mekanizmasının nasıl işleyeceği de belirsizliğini koruyor.
Aeroflot, 2025’te yüzde 99,982 seviyesinde uçuş emniyeti performansı açıkladı. Şirket aynı yıl 173 bin uçuş gerçekleştirirken 622 bin saatlik uçuş süresine ulaştı.
Yeni pilot derecelendirme sisteminin test sürecinin ardından kapsamının genişletilip genişletilmeyeceği ve kariyer kararlarında ne ölçüde belirleyici olacağına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
