ABD’li uçak üreticisi Boeing, Rolls-Royce Trent 1000 motorlarında kullanılmak üzere geliştirilen kısaltılmış motor hava alığının 787 Dreamliner üzerindeki uçuş testlerini tamamladı.
Boeing’in Montana eyaletindeki Glasgow tesislerinde gerçekleştirilen testler, şirketin ecoDemonstrator Explorer programı kapsamında yürütüldü. Testlerin planlanandan daha erken tamamlandığı ve yaklaşık 52 saat süren 12 uçuş gerçekleştirildiği bildirildi.
Testlerde kullanılan Boeing 787-9 tipi uçak, N20169 tesciliyle uçuş yaptı ve Rolls-Royce Trent 1000 TEN motorlarıyla donatıldı. Test programının tamamlanmasının ardından uçağın Lufthansa’ya teslim edilmesi planlanıyor.
Hava alığı 38 santimetre kısaltıldı
Boeing ve Rolls-Royce tarafından ABD Federal Havacılık İdaresi’nin (FAA) CLEEN (Continuous Lower Energy, Emissions and Noise) programı kapsamında geliştirilen ‘Next Generation Inlet’ adı verilen yeni hava alığı, standart tasarıma kıyasla yaklaşık yüzde 30, yani 38 santimetre daha kısa.
Daha kısa tasarımın motor kaportasının ağırlığını ve aerodinamik sürüklemesini azaltması hedefleniyor. Boeing, bu değişikliğin tek başına yaklaşık yüzde 0,5 yakıt verimliliği sağlayabileceğini değerlendiriyor.
Ancak hava alığının kısaltılması, motor fanından kaynaklanan gürültünün azaltılması amacıyla kullanılan ses yutucu kaplama için daha az alan bırakıyor. Bu nedenle uçuş testlerinde yeni hava alığı tasarımının yanı sıra özel bir akustik kaplama da değerlendirildi.
Teknoloji gelecekteki motorlara temel oluşturabilir
Kısaltılmış hava alığı konsepti üzerinde Rolls-Royce’un yaklaşık 2016’dan bu yana çalıştığı belirtiliyor. Teknoloji 2018’de NASA’nın Mississippi’deki araştırma merkezinde yer testlerinden geçirildi. Konseptin uçuş testleri ise 2022’de Boeing 747-200 tipi uçan laboratuvar üzerinde gerçekleştirildi.
Son test kampanyasıyla teknoloji ilk kez doğrudan 787 Dreamliner üzerinde değerlendirildi. Boeing’e göre kısaltılmış hava alığının daha kompakt motor kaportasıyla birlikte kullanılması, gelecekte yakıt tüketiminde yüzde 2’ye kadar, gürültü seviyesinde ise 1,5 desibele kadar iyileşme sağlayabilir.
Boeing ayrıca test programı kapsamında, kalkış ve yaklaşma prosedürlerini optimize eden ‘akıllı uçuş rotaları’ üzerinde de çalışma yürüttü. Şirketin hesaplamalarına göre bu prosedürlerin gürültü seviyesini 3 ila 5 desibel daha azaltma potansiyeli bulunuyor.
Testlerden elde edilen verileri analiz eden Boeing, teknolojinin performans hedeflerini karşılayıp karşılamadığını değerlendirecek. Başarılı olması halinde kısaltılmış hava alığı teknolojisinin gelecekte geliştirilecek daha verimli motorlarda, Rolls-Royce’un yeni nesil UltraFan motoru gibi projelerde kullanılabilecek teknolojilerin önünü açması bekleniyor.
