ABD Federal Havacılık İdaresi (Federal Aviation Administration-FAA), Boeing 737 MAX tipi bazı uçaklarda kabin ve kokpit sıcaklığının kontrolsüz şekilde artmasına yol açabilecek teknik arıza nedeniyle acil Uçuşa Elverişlilik Direktifi (AD 2026-04-05) yayımladı.
Yayımlanan direktif, Boeing tarafından üretilen 737-8, 737-9 ve 737-8200 modellerini kapsıyor. FAA, uçuş sırasında yolcu kabini ve kokpitte sıcaklığın aşırı seviyelere yükseldiğine ilişkin bildirimler alındığını, bunun pilotların görev yapamaz hale gelmesine yol açabilecek risk oluşturduğunu açıkladı.
ARIZANIN KAYNAĞI
FAA’nın açıklamasına göre sorunun, Yedek Güç Kontrol Ünitesi’nde (SPCU) bulunan BAT BUS SECT 2 (CB3062) devre kesicisinin devre dışı kalmasından (tripping) kaynaklandığı belirlendi. Söz konusu ünitenin, uçağın batarya ve yedek elektrik baralarının otomatik ve manuel kontrolünü sağlayarak elektriksel yedeklilik açısından kritik rol üstlendiği ifade edildi.
Devre kesicinin arızalanması halinde hatalı bir elektrik topraklama sinyali oluştuğu, bunun da Ram Air Door aktüatörlerini etkileyerek darbe hava kapaklarının kapanmasına neden olduğu kaydedildi. Bu durumun, klima sistemindeki ısı değiştiricilere giden soğutma hava akışını önemli ölçüde azalttığı belirtildi.
Soğutma hava akışının kesilmesi sonucu motorlardan alınan bleed (basınçlı) havanın yeterince soğutulamadığı, bunun da uçaktaki basınçlandırma ve iklimlendirme birimleri (PACK) aracılığıyla kabine aşırı sıcak hava verilmesine yol açtığı aktarıldı. FAA, mevcut sıcaklık kontrol prosedürlerinin bu arıza zinciri karşısında yetersiz kaldığını bildirdi.
OPERATÖRLERE YENİ ZORUNLULUKLAR
Yayımlanan direktif kapsamında operatörlerin, 30 gün içinde Uçak Uçuş El Kitabı’nı (AFM) güncelleyerek yeni “normal dışı durum” kontrol listelerini eklemesi gerekiyor.
Buna göre mürettebatın:
Derhal güvenli en düşük irtifaya veya 10 bin feet seviyesine kontrollü alçalma başlatması,
Devre kesicinin yeniden devreye alınamaması halinde motor bleed anahtarlarını kapatmaya yönelik özel prosedürleri uygulaması,
Gerekirse basınç kaybı pahasına Outflow Valve’i manuel modda kullanarak mekanik havalandırmayı artırması isteniyor.
Direktifin ABD kaynaklı olmakla birlikte, ilgili uçakları işleten diğer ülkelerdeki sivil havacılık otoriteleri tarafından da genellikle zorunlu olarak benimsendiği belirtiliyor. Bu kapsamda Latin Amerika’daki bazı büyük 737 MAX operatörlerinin de prosedür ve eğitim dokümanlarını güncellemesi bekleniyor.
KALICI ÇÖZÜM ÜZERİNDE ÇALIŞILIYOR
FAA, söz konusu adımı geçici önlem olarak nitelendirdi. Yapılan incelemelerde, Çevresel Kontrol Sistemi’ne (ECS) ait C262 ve C263 numaralı iki devre kesicinin de belirli koşullarda benzer şekilde devre dışı kalabileceği tespit edildi.
Boeing’in, elektriksel zafiyeti ortadan kaldıracak kalıcı bir tasarım değişikliği üzerinde çalıştığı bildirildi. ABD’de kayıtlı 771 uçak için direktife uyum maliyetinin, uçuş el kitabı güncellemesine yönelik mühendislik çalışması kapsamında uçak başına yaklaşık 85 dolar olarak hesaplandığı açıklandı.
