Dubai’den Tel Aviv’e gitmek üzere havalanan Flydubai’ye ait Boeing 737 MAX 8 tipi uçak, kokpitte yaşanan saldırının ardından yaklaşık 39 derecelik burun aşağı dalışa geçerken, saniyeler içinde olağanüstü hız ve G kuvvetlerine maruz kaldı.
Wall Street Journal’ın uçuş takip verilerine dayandırdığı incelemeye göre Flydubai’nin FZ1073 sefer sayılı uçağı olay sırasında yaklaşık 17 bin 400 feet (5 bin 300 metre) irtifa kaybetti. Uçağın tahmini azami hızı Mach 0,96 seviyesine ulaşırken, uçak yaklaşık 3,08 G’lik dikey kuvvete maruz kaldı.
Uçak, yaşanan ağır manevralara ve kuyruk bölümündeki hasara rağmen havada bütünlüğünü korudu. Mürettebat ve uçakta bulunan diğer pilotların müdahalesiyle kontrol yeniden sağlanırken, uçak Suudi Arabistan’ın Tabuk Havalimanı’na güvenli şekilde indirildi.
KOKPİTTEKİ SALDIRI UÇAĞI DALIŞA GEÇİRDİ
30 Eylül’de Dubai-Tel Aviv seferini yapan FZ1073’te, uçuş sırasında kokpitte iki pilot arasında olay yaşandı.
BAE Başsavcısı Hamad Saif Al Shamsi’nin 3 Ekim’deki açıklamasına göre ikinci pilot kaptan pilota kokpitte bulunan acil durum baltasıyla saldırdı ve uçağın kumandalarını ele geçirmeye çalıştı. BAE makamları, olayın arkasında bir planlama bulunduğunu ve ikinci pilotun terör eylemi gerçekleştirmeye çalıştığının soruşturma kapsamında tespit edildiğini açıkladı. Bununla birlikte, olayın tüm koşulları, motivasyonu ve olası bağlantılarına ilişkin teknik ve adli incelemelerin sürdüğü bildirildi.
Flydubai ise olayın ardından yaptığı açıklamada, uçuş sırasında kokpitte bir çatışma yaşandığını, uçakta görevli diğer mürettebatın müdahalesiyle uçağın kontrolünün yeniden sağlandığını ve FZ1073’ün Tabuk’a güvenli şekilde indirildiğini duyurdu.
39 DERECELİK DALIŞ
Wall Street Journal’ın Flightradar24 verilerine dayandırdığı analize göre, uçak olay sırasında yaklaşık 39 derecelik burun aşağı açıyla hızla irtifa kaybetti.
Uçağın yaklaşık 92 saniyede 17 bin 400 feet irtifa kaybettiği, tahmini azami hızının Mach 0,96’ya ulaştığı belirtildi.
Boeing 737 MAX’ın yayımlanan maksimum işletme hızı Mach 0,82 olarak verilirken, olay sırasında hesaplanan hızın bu seviyenin üzerine çıktığı görüldü.
Uçağın hızının ve dalış açısının hızla değişmesi, gövde, kanatlar ve kumanda yüzeyleri üzerinde önemli aerodinamik ve yapısal yükler oluşturdu.
3,08 G KUVVETİNE ULAŞTI
Uçağın dalışının durdurulması sırasında uygulanan kumanda hareketlerinin de önemli bir yük oluşturduğu belirtildi.
Uçuş takip verilerine göre uçak, dalışın ardından kısa sürede hızını yaklaşık 600 knot’tan 390 knot’a düşürdü. Bu manevra sırasında tahmini 3,08 G’lik dikey kuvvete ulaşıldı.
Söz konusu değer, Boeing 737 MAX için belirtilen 2,5 G’lik işletme sınırının üzerinde bulunuyor. Ancak uçuş takip verilerinden elde edilen değerlerin uçağın üreticisinin ayrıntılı uçuş kayıtları ve teknik incelemesinin yerini tutmadığına dikkat çekiliyor.
UÇAK KONTROLÜ YENİDEN SAĞLANDI
Saldırı sırasında kaptan pilotun yaralanmasının ardından uçakta bulunan diğer pilotlar ve yolcular kokpite müdahale etti.
Flightradar24 tarafından yayımlanan uçuş verileri, uçağın hızlı dalışının durdurulduğunu ve kontrolün yeniden sağlandığını gösteriyor.
Uçağın kuyruk bölümündeki dümen kumanda yüzeyinin bir kısmının hasar gördüğü bildirildi. Buna rağmen uçak, kontrol edilebilir durumda tutularak Suudi Arabistan’ın Tabuk Havalimanı’na yönlendirildi.
Flydubai, uçağın Tabuk’a güvenli şekilde indiğini ve yolcuların tamamının güvende olduğunu açıkladı.
UÇAK TEKNİK İNCELEMEYE ALINACAK
FZ1073’ün yüksek hız, aşırı dalış açısı ve yüksek G kuvvetleri nedeniyle maruz kaldığı yapısal yüklerin boyutu, kapsamlı teknik incelemeyle belirlenecek.
Uçağın özellikle kuyruk bölümü, kumanda yüzeyleri, kanatlar ve gövdesinin olay sırasında oluşan yüklerden ne ölçüde etkilendiği incelenecek.
BAE makamları da soruşturmanın yalnızca olayın nedenlerini değil, fiziksel ve dijital delilleri ile olası bağlantıları kapsadığını açıkladı. Nihai sonuçların tüm işlemler tamamlandıktan sonra duyurulacağı bildirildi.
FLIGHTRADAR24 VERİLERİ OLAYIN BOYUTUNU ORTAYA KOYDU
Flightradar24’nin yayımladığı verilere göre FZ1073, olayın ardından önce genel acil durum kodu 7700’ü, daha sonra ise hukuka aykırı müdahaleyi ifade eden 7500 kodunu yayınladı.
Uçak daha sonra Tabuk’a yönlendirilerek güvenli şekilde iniş yaptı. Flightradar24, olayın kokpitte bir pilotun diğerine saldırmasıyla başladığını ve uçağın ciddi bir dalış yaşadığını belirtti.
FZ1073 olayına ilişkin soruşturma BAE, Suudi Arabistan ve diğer ilgili makamların koordinasyonuyla sürerken, uçağın neden bu denli yüksek hız ve G kuvvetlerine maruz kaldığına ilişkin teknik değerlendirmelerin de soruşturmanın önemli başlıklarından biri olması bekleniyor.
