İGA İstanbul Havalimanı CEO’su Selahattin Bilgen, İstanbul Havalimanı’nın küresel havacılıkta artık tartışmasız şekilde dünyanın en önemli merkezlerinden biri haline geldiğini söyledi.
Boarding Info YouTube kanalında yayımlanan “Havacılığın Zirvesi” programına konuk olan Bilgen, İstanbul Havalimanı’nın yolcu kapasitesi, bağlantı gücü, kargo operasyonları ve büyüme hedeflerine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.
“İstanbul Artık Tartışmasız Şekilde
Dünyanın Havacılık Merkezi”
İGA CEO’su Selahattin Bilgen, Boarding Info’da konuştu: “Bu yıl yolcuda
Avrupa’nın 1 numarası olabiliriz”
Uçak Mühendisi Muhammed Yılmaz’ın YouTube kanalı Boarding Info’da hazırlayıp
sunduğu “Havacılığın Zirvesi” programının bu haftaki konuğu, İGA İstanbul Havalimanı
CEO’su Selahattin Bilgen oldu.
Programda İstanbul Havalimanı’nın küresel havacılıktaki konumu, büyüme stratejileri,
altyapı yatırımları, Türk Hava Yolları ile ilişkisi, Çin ve Kuzey Amerika operasyonları, üçlü
bağımsız pist operasyonları, sürdürülebilirlik projeleri ve yolcu deneyimi gibi birçok başlık
ele alındı.
“İstanbul Havalimanı bir terminal değil,
yaşayan bir şehir”
İstanbul Havalimanı’nı yılda yaklaşık 600 bin uçuşun gerçekleştirildiği, 85 milyon yolcunun
geçtiği, 1100 ticari işletmenin faaliyet gösterdiği ve 102 bin kişinin çalıştığı dev bir ekosistem
olarak tanımlayan Bilgen, günlük yaklaşık 500 bin kişinin giriş-çıkış yaptığı böyle büyük bir
yapının kaosla yönetilemeyeceğini söyledi.
Bilgen, önceliklerinin her zaman sistem kurmak olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
“Bu kadar büyük bir yapıyı ancak veriye, bilgiye ve doğru planlamaya dayalı sistemlerle
yönetebilirsiniz. Kararlarımızı her zaman veri odaklı şekilde alıyoruz.”
“Atatürk Havalimanı artık talebi
karşılayamıyordu”
İstanbul Havalimanı projesinin ortaya çıkış sürecini de anlatan Bilgen, Atatürk
Havalimanı’nın uzun vadede Türkiye’nin havacılık talebini karşılayamayacağının net şekilde
görüldüğünü söyledi.
Bilgen, Atatürk Havalimanı’na yapılabilecek en büyük yatırımların bile kapasite sorununu
yalnızca birkaç yıl öteleyebileceğini belirterek, İstanbul Havalimanı’nın uzun vadeli vizyonla
planlandığını ifade etti.İstanbul’un coğrafi konumunun büyük avantaj sağladığını söyleyen Bilgen, doğru zamanda
doğru altyapının kurulmasının başarının temel nedeni olduğunu aktardı.
“Küresel havacılık ekonomiden iki kat hızlı
büyüyor”
Havacılık sektörünün küresel ölçekte normal ekonomik büyümeden yaklaşık iki kat daha
hızlı büyüdüğünü belirten Bilgen, bu nedenle büyük aktarma merkezleri arasındaki rekabetin
her geçen gün daha da arttığını söyledi.
İstanbul Havalimanı için hazırlanan master planın çok detaylı şekilde oluşturulduğunu
belirten Bilgen, dört etaplı büyüme modelinin bugün itibarıyla hedeflerle uyumlu ilerlediğini
söyledi.
“İstanbul Havalimanı bağlantı gücünde
dünyada birinci”
İstanbul’un Afrika, Avrupa ve Asya’nın merkezinde bulunduğunu hatırlatan Bilgen,
havacılıkta büyük aktarma merkezlerinin kritik rol oynadığını ifade etti.
İstanbul Havalimanı’nın bugün dünyada bağlantı gücü en yüksek havalimanı konumunda
olduğunu söyleyen Bilgen, bunun yalnızca destinasyon sayısıyla ölçülmediğini vurguladı.
“Havalimanından uçulan noktaların kendi bağlantı gücü de çarpan etkisi yaratıyor.”
İstanbul Havalimanı’ndan bugün 140’tan fazla ülkede 340’ın üzerinde noktaya düzenli uçuş
gerçekleştirildiğini belirten Bilgen, hava bağlantısındaki yüzde 10’luk artışın bir ülkenin
gayri safi milli hasılasına yaklaşık yüzde 5 katkı sağladığını söyledi.
İstanbul Havalimanı’nın açılmasıyla İstanbul’un hava bağlantı gücünün yaklaşık yüzde 60
arttığını aktaran Bilgen, bunun Türkiye ekonomisi açısından çok büyük bir değer
oluşturduğunu ifade etti.“Bu yıl yolcuda Avrupa’nın 1 numarası
olabiliriz”
Uçuş sayısında son 5 yıldır Avrupa lideri olduklarını belirten Bilgen, mevcut trendin devam
etmesi halinde 2025 yılı sonunda yolcu sayısında da Avrupa’nın en yoğun havalimanı
olabileceklerini söyledi.
Kargo operasyonlarına da değinen Bilgen, İstanbul Havalimanı’nın geçtiğimiz yıl Frankfurt’u
geride bırakarak Avrupa’nın en yoğun hava kargo merkezi haline geldiğini açıkladı.
“DHMİ’ye yaklaşık 1 milyar 70 milyon
Euro ödeme yaptık”
İGA İstanbul Havalimanı’nın ekonomik katkısına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan
Bilgen, yalnızca 2025 yılı özelinde DHMİ’ye kira ve garanti üstü ödeme kapsamında
yaklaşık 1 milyar 70 milyon Euro ödeme yaptıklarını söyledi.
Bilgen, Türkiye’de en yüksek kurumlar vergisi ödeyen şirketlerin yaklaşık iki katı
seviyesinde ödeme yaptıklarını belirterek, esas önemli noktanın yaratılan ekonomik değer
olduğunu vurguladı.
İstanbul Havalimanı’nın doğrudan ve dolaylı olarak 300 binden fazla kişiye istihdam etkisi
oluşturduğunu söyleyen Bilgen, Türkiye gayri safi milli hasılasının yaklaşık yüzde 2,5’ine
denk gelen ekonomik katkı sağladıklarını ifade etti.
“Ortadoğu krizi sırasında güvenli liman
olduk”
Ortadoğu’da yaşanan son krizlerin İstanbul Havalimanı üzerindeki etkilerine ilişkin konuşan
Bilgen, havalimanının planlanma aşamasında bile bu tür senaryoların dikkate alındığını
söyledi.
Karadeniz kıyısında kendilerine ait gemi limanı bulunduğunu belirten Bilgen, 160 bin gross
tonluk gemilerin burada ikmal yapabildiğini ifade etti.
Suriye, İran ve Irak hava sahalarının kapandığı dönemde havada kalan çok sayıda uçağın
İstanbul’a yöneldiğini söyleyen Bilgen, birçok yabancı havayolunun uçaklarını uzun süre
İstanbul’da konuşlandırdığını aktardı.
“Doğu-batı aksındaki en kritik hava sahası bu coğrafyada kaldı.”“Üçlü bağımsız pist operasyonu prestij
değil, verimlilik meselesi”
İstanbul Havalimanı’nın aynı anda üç bağımsız iniş ve kalkış operasyonu gerçekleştirebilen
altyapıya sahip olduğunu söyleyen Bilgen, bunun yalnızca prestij değil aynı zamanda ciddi
bir operasyonel verimlilik avantajı sağladığını ifade etti.
Mevcut durumda saatlik kapasitenin 120 hareket olduğunu belirten Bilgen, üçlü paralel
operasyonların tam verimle kullanılması halinde bu rakamın 148’e çıkabileceğini söyledi.
Üçlü operasyon sistemi sayesinde yıllık yaklaşık 50 bin ton karbon emisyonu tasarrufu
sağlandığını belirten Bilgen, ortalama taksi sürelerinin de yaklaşık 1 dakika azaltıldığını ifade
etti.
“Yılda 600 bine yakın uçuş yapılan bir havalimanında bunun etkisi olağanüstü seviyede.”
“Dördüncü pist bu yıl devreye giriyor”
Bilgen, 2025’in ikinci yarısında dördüncü ana pistin devreye alınacağını açıkladı.
Doğu-batı uzantılı yeni pistin yılın üçüncü çeyreğinde tamamlanacağını söyleyen Bilgen,
ikinci faz yatırımlar kapsamında terminal kapasitesinin de 90 milyondan 120 milyon yolcuya
çıkarılacağını söyledi.
“THY’nin büyümesi olmasa bu hikâye
eksik kalırdı”
İGA operasyonlarının yüzde 75-80’inin Türk Hava Yolları kaynaklı olduğunu söyleyen
Bilgen, dünyanın diğer büyük havacılık merkezlerinde bu kadar yüksek oranda tek havayolu
bağımlılığı görülmediğini ifade etti.
Ancak Türk Hava Yolları’nın agresif filo büyümesinin İstanbul Havalimanı’nın gelişiminde
kritik rol oynadığını belirten Bilgen, şu ifadeleri kullandı:
“THY’nin büyümesi olmasaydı, İstanbul Havalimanı için yapılan yatırımlar eksik kalan bir
hikâyeye dönüşebilirdi.”“İstanbul Havalimanı’na 180’den fazla
havayolu operasyon yapıyor”
Bugün itibarıyla İstanbul Havalimanı’na 116 farklı havayolunun tarifeli sefer düzenlediğini
söyleyen Bilgen, charter ve kargo operasyonlarıyla birlikte bu sayının 180’in üzerine çıktığını
belirtti.
Bu rakamla Hong Kong’un ardından dünyada ikinci sırada olduklarını söyleyen Bilgen,
İstanbul’a gelen yeni havayollarının aynı zamanda Türk Hava Yolları’nın küresel ağını da
beslediğini ifade etti.
“Çin ve Kuzey Amerika’da büyük
potansiyel var”
Çin operasyonlarına özel önem verdiklerini belirten Bilgen, Avrupa’ya giden Çinli turistlerin
büyük bölümünün hâlâ İstanbul dışındaki merkezler üzerinden aktarma yaptığını söyledi.
İki ülke arasındaki uçuş haklarının uzun yıllar boyunca sınırlı kaldığını belirten Bilgen,
İstanbul Havalimanı’nın açılmasıyla birlikte Çinli taşıyıcıların İstanbul operasyonlarının
hızlandığını ifade etti.
Geçtiğimiz yıl Türkiye ile Çin arasındaki haftalık frekansın 49’a yükseldiğini söyleyen
Bilgen, benzer potansiyelin Kuzey Amerika pazarında da bulunduğunu aktardı.
“İstanbul artık dünyanın havacılık
merkezi”
Bilgen, İstanbul’un artık tartışmasız şekilde dünyanın havacılık merkezi olduğunu söyledi.
“Nereye giderseniz gidin, İstanbul üzerinden uçmak ekonomik olarak daha avantajlı hale
geldi.”
İstanbul Havalimanı’nın operasyonel verimlilik, maliyet ve yolcu deneyimi açısından
rakiplerinin önünde olduğunu söyleyen Bilgen, havalimanı kaynaklı gecikmelerin negatif
seviyede olduğunu belirtti.
Yani İstanbul’a gelen gecikmeli uçakların bile burada kaybettikleri zamanı telafi edebildiğini
ifade etti.“Amacımız havalimanında geçirilen zamanı
kaliteli deneyime dönüştürmek”
Yolcuların güvenlik, pasaport ve kapı süreçlerinde insan temasının mümkün olduğunca
azaltılması gerektiğini söyleyen Bilgen, amaçlarının yolculara daha fazla serbest zaman
kazandırmak olduğunu ifade etti.
“Havalimanında geçirilen zamanı kaliteli bir deneyime dönüştürmek istiyoruz.”
İstanbul Havalimanı’nı Türkiye’nin dünyaya açılan vitrini olarak gördüklerini belirten
Bilgen, yolcuların büyük bölümünün yabancı ve transit yolculardan oluştuğunu söyledi.
“2050’ye kadar net sıfır karbon hedefimiz
var”
Sürdürülebilirlik projelerine de değinen Bilgen, 2050 yılına kadar net sıfır karbon hedefleri
bulunduğunu açıkladı.
Geçtiğimiz yıl 240 MW’lık güneş enerji santralini devreye aldıklarını söyleyen Bilgen, bunun
Türkiye’nin en büyük ikinci güneş santrali olduğunu belirtti.
“Havalimanında tüketilen tüm enerjiyi artık güneşten karşılıyoruz.”
Reverse osmoz tesisi yatırımıyla birlikte önümüzdeki yıldan itibaren şebeke suyu
kullanımının sıfıra indirileceğini belirten Bilgen, katı atıkların yaklaşık yüzde 40’ının geri
dönüştürüldüğünü söyledi.
“İGA’nın geliştirmesi gereken alanlar var”
İGA’nın eksik gördüğü alanlara ilişkin soruya da yanıt veren Bilgen, Kuzey Amerika,
Hindistan ve Çin gibi pazarlarda daha güçlü varlık göstermeleri gerektiğini söyledi.
Uzun taksi sürelerinin de eleştiri konusu olduğunu kabul eden Bilgen, bu konuda iyileştirme
çalışmalarının sürdüğünü ifade etti.
Selahattin Bilgen’den kişisel notlarİlk uçak yolculuğunu 2003 yılında İstanbul-İzmir hattında yaptığını söyleyen Bilgen, ilk yurt
dışı seyahatinin ise 2008 yılında Hamburg’a olduğunu anlattı.
Gitmekten en çok keyif aldığı şehrin Londra olduğunu söyleyen Bilgen, eskiden uzun
uçuşlarda kitap okuyarak dinlenebildiğini ancak uçakta internetin yaygınlaşmasıyla bunun
değiştiğini ifade etti.
Uçakta yolculara ücretsiz bir şey dağıtma hakkı olsa kitap dağıtacağını söyleyen Bilgen,
geniş gövde uçaklarda cam kenarı koltuk tercih ettiğini de sözlerine ekledi.
