ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB), genel havacılıkta kullanılan küçük uçaklardaki emniyet kemeri ve omuz kayışı sistemlerinin kaza sırasında ciddi yaralanmaları önlemedeki kritik rolüne dikkati çekerek, bu sistemlerin düzenli olarak kontrol edilmesi ve gerekli durumlarda değiştirilmesi çağrısı yaptı.
NTSB’nin 28 Ekim 2026’da yayımladığı 108 numaralı güvenlik uyarısında, emniyet kemerleri ve omuz kayışlarının arızalanmasının veya uçakta bulunmamasının, havacılık kazalarında ciddi ya da ölümcül yaralanmalara yol açabileceği belirtildi.
Uyarıda, ultraviyole ışınlarına maruz kalma, yaşlanma ve tekrarlanan kullanımın emniyet kemeri ve omuz kayışlarında yıpranmaya neden olabileceği vurgulanarak, pilotlar ve bakım teknisyenlerinin bu sistemlerin durumunu düzenli olarak incelemesi gerektiği ifade edildi.
ESKİ STANDARTLAR DAHA DÜŞÜK DAYANIM GEREKSİNİMLERİ İÇERİYOR
NTSB’nin açıklamasında, bazı genel havacılık uçaklarında daha eski standartlara göre üretilmiş emniyet kemeri ve omuz kayışı sistemlerinin kullanılmaya devam edildiğine işaret edildi.
Mayıs 1972’de yayımlanan TSO-C22f standardına göre, kucak kemeri sistemleri için 1500 libre dayanım değeri öngörüldüğü, ABD Federal Havacılık İdaresinin (FAA) 1993’te yayımladığı TSO-C22g standardıyla ise asgari dayanım gereksinimlerinin güncellendiği bildirildi.
Yeni standart kapsamında kucak kemerleri için 3 bin libre, omuz kayışları için ise 2 bin 500 libre dayanım gereksinimi getirildiği kaydedildi.
NTSB, eski onay kapsamında üretilen bazı sistemlerin küçük uçaklarda kullanılmaya devam edebilmesi nedeniyle pilot ve bakım teknisyenlerinin, daha düşük dayanım değerlerine sahip ekipmanları farkında olmadan kullanabileceği uyarısında bulundu.
DAYANIM DEĞERİ BİLİNMİYORSA DEĞİŞTİRİLMESİ ÖNERİLİYOR
Uyarıda, kucak kemerlerinde 3 bin librenin, omuz kayışlarında ise 2 bin 500 librenin altında dayanım değerine sahip sistemlerin değiştirilmesi tavsiye edildi. Dayanım değerinin etiketi veya işaretleri bulunmadığı ya da okunamadığı için doğrulanamadığı durumlarda da ekipmanların yenilenmesi önerildi.
Pilotların ve uçak sahiplerinin, emniyet kemerleri ile omuz kayışlarını uçuş öncesinde ve yıllık kontroller sırasında görsel olarak incelemesi gerektiği belirtilen açıklamada, aşınma, şekil bozukluğu, renk değişimi, dikiş hasarı ve ipliklerde kopma gibi belirtilere dikkat çekildi.
Özellikle iki omuz kayışının birleştiği Y biçimli bağlantı noktalarının dikiş ve dokuma yapısının dikkatle kontrol edilmesi gerektiği vurgulandı.
NTSB ayrıca omuz kayışı bulunmayan uçaklara, FAA onaylı tamamlayıcı tip sertifikası (STC) veya kabul edilebilir diğer onay yöntemleri çerçevesinde bu sistemlerin takılmasını tavsiye etti.
BAKIM TEKNİSYENLERİNE DE ÇAĞRI
Bakım teknisyenlerinden uçak sahiplerini uygun yedek sistemler konusunda bilgilendirmeleri ve eskiyen emniyet donanımlarının belirtilerini tanımaları istendi.
NTSB’nin açıklamasında, kurumun emniyet kemeri ve omuz kayışı sistemlerinin kaza yükleri altında başarısız olduğu çeşitli kazaları incelediği belirtilerek, bu tür ekipmanların uçuş emniyetindeki önemine işaret edildi.
Uyarıda ayrıca FAA’nın uçak muayene ve onarım uygulamalarına ilişkin rehberine, 2026-10R1 numaralı Özel Uçuşa Elverişlilik Bilgi Bülteni’ne ve küçük uçaklara sonradan omuz kayışı takılmasına yönelik onay yöntemlerini ele alan dokümanlarına başvurulabileceği bildirildi.
