Pratt & Whitney’in (P&W) GTF motorlarında yaşanan teknik sorunlar nedeniyle dünya genelinde yerde bekleyen uçak sayısı 835’e yükseldi.
Havacılık veri şirketi Cirium’un verilerine göre Ekim sonu itibarıyla PW1000G ailesi motorlara sahip 835 uçak uzun süreli park veya depolama durumunda bulunuyor. Bu rakam, GTF motorlu uçakların yaklaşık üçte birine karşılık geliyor. Yıl ortasında yerdeki uçak sayısı 748 olarak kaydedilirken, 2024’te bu sayı 637 seviyesindeydi. Aynı dönemde bin 723 Pratt&Whitney GTF motorlu uçağın ise aktif olarak işletildiği bildirildi.
EN ÇOK ETKİLENEN A320neo AİLESİ UÇAKLAR
Yerde bekleyen uçakların büyük bölümünü Airbus A320neo ailesi oluşturuyor. Cirium verilerine göre ekim sonunda 720 A320neo uçağı uçuş dışı kaldı. Bu sayı, Pratt&Whitney GTF motorlu A320neo filosunun yüzde 38’ine denk geliyor. Ayrıca 86 Airbus A220 uçağı, bu tip uçakların yüzde 19’u oranında, 29 Embraer E-Jet E2 uçağı ise filonun yüzde 16’sı seviyesinde yerde bulunuyor.
Sorunun temelinde, toz metalurjisi yöntemiyle üretilen ve yüksek basınç türbininin birinci ve ikinci kademe disklerini kapsayan bazı iç motor parçalarında tespit edilen malzeme kusurları yer alıyor. Bu nedenle başta Airbus A320neo olmak üzere A220 ve Embraer E-Jet E2 uçakları operasyonlardan çekilmek zorunda kalıyor.
Rakip üretici CFM’nin Leap motorlarında ise durumun daha sınırlı olduğu belirtiliyor. Leap-1 motorlarında özellikle tozlu ve kumlu bölgelerde bazı güvenilirlik sorunları yaşanmasına rağmen, bu motorlar nedeniyle yerde bekleyen uçak sayısının 155 olduğu ve bunun toplam filonun yaklaşık yüzde 3,5’ine karşılık geldiği ifade ediliyor.
GÜNCELLEME YAPILDI
Pratt&Whitney, bu yı PW1100G motorlarında daha dayanıklı sıcak bölüm bileşenlerini içeren D.1 güncellemesini uygulamaya başladı. Güncellemenin, motorların kanat üzerindeki çalışma süresini önceki GTF sürümlerine kıyasla yaklaşık yüzde 40 artırdığı belirtiliyor. Şirket ayrıca, işletmedeki PW1100G motorları için Hot Section Plus modernizasyon paketinin sertifikasyonu üzerinde çalışıyor. Bu paket kapsamında, GTF Advantage versiyonundan alınan 35 yeni bileşenin motorlara entegre edilmesi planlanıyor.
GTF Advantage, PW1100G motorunun yeni bir varyantı olarak tanımlanıyor ve gelecek yıl hizmete girmesi öngörülüyor. Pratt & Whitney Ticari Motorlar Başkanı Rick Deurloo, bu sürümün daha yüksek itki gücü sağlayacağını ve geliştirilmiş soğutma ile yeni bileşenler sayesinde ilk nesil GTF motorlara kıyasla kanat üzerindeki çalışma süresini yaklaşık yüzde 80 artıracağını belirtiyor.
Pratt&Whitney yönetimi, toparlanma planının takvime uygun ilerlediğini vurgulasa da, motor kaynaklı uçak beklemelerinin 2026 sonrasında da devam edebileceği öngörülüyor. Havayolu şirketleri ise uçuş programlarında kısıtlamalar, uçak yetersizliği ve artan maliyetlerle karşı karşıya kalırken, GTF krizinin etkilerinin on yılın sonuna kadar hissedilebileceği değerlendiriliyor.
