Bağımsız istihbarat kaynaklarına göre, dördü eski Thai Airways filosuna ait Airbus A340-600 tipi uçak, Çin’den İran’ın başkenti Tahran’a transfer edilmek üzere bekletiliyor.
Yıllardır uluslararası yaptırımlar nedeniyle uçak tedarikinde kısıtlamalarla karşılaşan İran, bu engelleri aşmak için gizli ağlar ve üçüncü ülkeler üzerinden faaliyet yürütüyor. Söz konusu ağların merkezinde, Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) ile bağlantılı olduğu belirtilen Mahan Air bulunuyor.
22 KİŞİ TUTUKLANMIŞTI
Mahan Air, Temmuz 2025’te yürüttüğü operasyonla, Singapore Airlines’a ait 5 eski Boeing 777-200ER uçağını gizlice İran’a getirmişti. Uzun süre Avustralya’da depolanan uçaklar, Çin, Endonezya ve Kamboçya üzerinden, sahte Madagaskar tescilleriyle ülkeye taşınmıştı. Operasyonun ortaya çıkmasının ardından Madagaskar’da 22 kişi tutuklanmış, aralarında sivil havacılık dairesi başkanı da yer almıştı. Ulaştırma bakanı ise rüşvet iddiaları nedeniyle görevden alınmıştı.
YENİ ROTA MALAVİ
Madagaskar hattının çökmesinin ardından İranlı kaçakçılar, bu kez havacılık denetim kapasitesi sınırlı ve Çin’le güçlü ekonomik bağlara sahip Malavi’yi yeni merkez olarak seçti. Temmuz 2025’te Malavi’de geçici tescil alan bir Boeing 737-500’ün İran’a taşınmasıyla başlayan süreç, Eylül ayında bir 737-400’ün aynı yöntemle transfer edilmesiyle devam etti.
4 A340-600 UÇAĞI İRAN’A GETİRİLECEK
Yeni plan kapsamında, eski Thai Airways filosuna ait dört Airbus A340-600 uçağının İran’a gönderilmesi hedefleniyor. Bu uçaklar, 2022’de Çin merkezli Hu An Aviation Parts şirketine satılmıştı. Ancak parçalanmak yerine bakım ve yenileme işlemlerinden geçirilmeleri, uçakların yeniden uçuşa hazırlanmakta olduğunu gösteriyor.
3 UÇAK ÇİN’DE BEKLİYOR
3 uçak, bu yıl Malavi tesciline alınarak “Rayoni Tourism Airline” adlı yeni kurulan bir şirketin üzerine kaydedildi. Söz konusu şirketin herhangi bir operasyonel geçmişi veya altyapısı bulunmuyor. Uçaklar hâlen Çin’de park halinde bekletiliyor.
Dördüncü uçağın da aynı şekilde Malavi üzerinden tescil edilerek Orta Asya rotası üzerinden İran’a transfer edilmesi planlanıyor. Dört uçağın da 2026 itibarıyla Mahan Air filosuna katılması bekleniyor.
UÇAKLAR 2026’DA FİLOYA GİRECEK
A340-600 uçaklarında bulunan Rolls-Royce Trent 556-61 motorları, Mahan Air filosundaki Trent 884 motorlarıyla teknik olarak uyumlu. Şirketin daha önce kaçak yollarla edindiği 777 uçaklarının da Tahran’da bakım sürecinde olduğu ve 2026’da hizmete alınacağı bildiriliyor. Uzmanlar, bu olayların uluslararası sivil havacılığın denetim açıklarını gözler önüne serdiğini belirtiyor. ICAO üyesi ülkeler arasında ihracat ve tescil denetiminde ortak bir mekanizma bulunmaması, yaptırımların etkisini zayıflatıyor.
6 aydan kısa sürede, İran Devrim Muhafızları’na bağlı hava filosu, Madagaskar’dan Malavi’ye geçerek yaptırımları bir kez daha aşmayı başardı. Uzmanlara göre bu gelişme, Tahran’ın uyum kabiliyetini ve küresel denetim sistemlerinin kırılganlığını bir kez daha ortaya koyuyor.
