Avrupa merkezli uçak üreticisi Airbus, küresel konumlama sistemlerine (GPS) yönelik parazit ve manipülasyon risklerini ortadan kaldırmayı hedefleyen kuantum tabanlı yeni bir navigasyon teknolojisi üzerinde çalışıyor.
Şirketin geliştirdiği sistem, uçakların konumunu belirlemek için Dünya’nın manyetik alanındaki doğal değişimleri ölçen sensörlere dayanıyor. Kuantum sensörleri sayesinde gerçekleştirilen bu yöntem, geleneksel GPS sinyallerine ihtiyaç duymadan yüksek hassasiyetle konum belirleyebiliyor.
MANYETİK ALAN ‘PARMAK İZİ’ İLE KONUM TESPİTİ
“Navegação por Anomalia Magnética” (MagNav) olarak bilinen yöntem, Dünya kabuğundaki manyetik minerallerin oluşturduğu benzersiz manyetik imzaları kullanıyor. Kuantum sensörleri bu değişimleri algılayarak uçağın bulunduğu konumu belirliyor.
Her bölgenin kendine özgü manyetik alan yapısı bulunduğundan, bu veriler önceden oluşturulan manyetik haritalarla karşılaştırılarak uçakların konumu doğrulanabiliyor.
TEKNİK ZORLUKLAR
Sistemin sivil havacılıkta kullanılabilmesi için önemli teknik zorlukların aşılması gerekiyor.
Bunlar arasında:
Manyetik imzaların gerçek zamanlı olarak haritalanması ve işlenmesi
Atmosferik etkiler ve uçağın kendi manyetik alanından kaynaklanan parazitlerin filtrelenmesi
GPS verileriyle karşılaştırmalı çalışan yedekli doğrulama sistemlerinin kurulması
GPS karıştırma ve sahteciliğine karşı dayanıklı
Yeni teknolojinin en önemli avantajlarından biri, dış müdahalelere karşı dayanıklı olması.
Günümüzde GPS sistemleri özellikle iki tür tehdit ile karşı karşıya kalabiliyor:
Jamming: GPS sinyallerinin güçlü parazitlerle engellenmesi
Spoofing: Sahte GPS sinyalleri gönderilerek yanlış konum bilgisi verilmesi
Kuantum sensörleri doğrudan Dünya’nın fiziksel manyetik alanını ölçtüğü için bu tür müdahalelerden etkilenmiyor. Bu sayede GPS verilerinin manipüle edilip edilmediği de hızlı şekilde tespit edilebiliyor.
Airbus’ın kuantum teknolojisi planı
Airbus, kuantum teknolojilerini yalnızca navigasyon alanında değil, uçak geliştirme süreçlerinde de kullanmayı planlıyor. Şirketin araştırdığı diğer uygulamalar arasında:
Uçak kanatları ve yapısal parçalar için gelişmiş sanal stres testleri
HİDROJEN YAKIT HÜCRELERİNİN PERFORMANS OPTİMİZASYONU
Operasyonel verimliliği artırmak için kuantum bilgisayarların kullanımı
Şirket, kuantum navigasyon teknolojisinin özellikle GPS kapsamasının zayıf olduğu veya sinyallerin kasıtlı olarak engellendiği bölgelerde havacılık güvenliğini önemli ölçüde artırabileceğini değerlendiriyor.
Airbus, MagNav sisteminin olgunlaştırılması için çalışmalarını sürdürürken, gelecekte “parazite dayanıklı” navigasyon çözümlerinin sivil havacılıkta kullanılmasını hedefliyor.
