ABD’nin Florida eyaletinde 9 kişinin hayatını kaybettiği Learjet 60 tipi iş jeti kazasına ilişkin yürütülen soruşturmada, uçağın yere çarpmadan önce havada parçalanmaya başlamış olabileceği belirlendi.
ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB) yetkilisi Tom Chapman, 2 Kasım’da düzenlenen basın toplantısında yaptığı açıklamada, ilk bulguların uçağın yere çarpmadan önce yapısal bütünlüğünü kaybetmeye başladığına işaret ettiğini bildirdi.
Chapman, “Uçağın çarpmadan önce parçalanmaya başladığına ilişkin bazı göstergeler mevcut. Enkazın bir bölümünü asıl çarpma noktasından uzakta bulabiliriz.” ifadelerini kullandı.
Bu açıklama, kazaya ait araç kamerası görüntülerinde uçağın kuyruk bölümündeki yatay stabilizenin (horizontal stabilizer) eksik olduğu yönündeki değerlendirmeleri yeniden gündeme taşıdı.
YATAY STABİLİZENİN KOPMUŞ OLABİLECEĞİ İHTİMALİ
Kazanın ardından sosyal medyada yayılan araç kamerası görüntülerinin yakınlaştırılmış karelerinde, Learjet 60’ın yatay stabilizesinin görünmediği öne sürüldü.
Uçağın kuyruk bölümünde bulunan yatay stabilize, hava aracının burun yukarı ve burun aşağı hareketlerini dengeleyerek boylamsal stabilitesine katkı sağlıyor.
Bu parçanın uçuş sırasında kopması, uçağın aerodinamik dengesini ve kontrol edilebilirliğini ciddi biçimde etkileyebilecek bir hasar olarak değerlendiriliyor.
NTSB’nin uçağın çarpmadan önce parçalanmaya başladığı yönündeki açıklaması, bu ihtimale ilişkin tartışmaları güçlendirdi. Ancak yatay stabilizenin koptuğu henüz resmi olarak doğrulanmadı. Kopmanın gerçekleştiği zaman ve olası nedeni de soruşturma kapsamında araştırılıyor.
PİLOTLAR BUZLANMA VE TÜRBÜLANS BİLDİRDİ
1 Kasım’da meydana gelen kazaya karışan N722BD tescilli, 2004 yapımı Bombardier Learjet 60, Texas’taki Austin-Bergstrom Uluslararası Havalimanı’ndan Bahamalar’daki North Eleuthera Havalimanı’na gitmek üzere havalanmıştı.
Palm Beach County bölgesinde, Greenacres yakınlarında düşen uçakta bulunan 9 kişinin tamamı hayatını kaybetti.
Hava trafik kontrolüyle yapılan telsiz görüşmelerine göre, uçuşun son bölümünde yaklaşık 35 bin feet irtifada bulunan mürettebat, uçakta buzlanma olduğunu ve orta şiddette türbülans yaşandığını bildirdi.
Pilot, dış hava sıcaklığının eksi 47 derece olduğunu belirterek buzlanmanın kontrol edilebilir seviyede olduğunu ifade etti. Türbülans nedeniyle irtifada yaklaşık 700 feetlik değişimler yaşandığı da bildirildi.
Mürettebat, daha sonra yağışla karşılaştıklarını belirterek 37 bin feet irtifaya tırmanmak için izin istedi.
MAYDAY ÇAĞRISINDAN SONRA DÜŞÜŞ HIZI 20 BİN FEETİ AŞTI
Tırmanış talebinin ardından uçağın irtifa kaybetmeye başladığı ve durumun saniyeler içinde kontrolden çıktığı telsiz kayıtlarına yansıdı.
Pilot önce dakikada 8 bin feetlik alçalma yaşadıklarını, ardından “Mayday, Mayday” çağrısıyla dakikada 10 bin feetlik düşüşe girdiklerini bildirdi.
Kısa süre sonra acil durum ilan eden mürettebat, uçağın aşırı sürat (overspeed) durumuna girdiğini ve dakikada 20 bin feet hızla alçaldığını hava trafik kontrolüne aktardı.
Pilotun son konuşmalarında uçağın yere çarpacağını bildirdiği, ardından alçalma hızının dakikada 22 bin feete ulaştığını söylediği duyuldu.
Flightradar24 verilerine göre uçağın dikey alçalma hızı son bölümde dakikada 32 bin feetin üzerine çıktı. Hava aracının son sinyali yaklaşık 8 bin 750 feet irtifada alındı.
ÇARPMANIN ŞİDDETİYLE BÜYÜK KRATER OLUŞTU
Uçak, 1 Kasım’da yerel saatle yaklaşık 12.50’de Greenacres bölgesinde, Military Trail yakınlarında yerleşim alanının girişindeki yola neredeyse dik açıyla çarptı.
Çarpmanın ardından büyük bir patlama meydana gelirken, yol üzerinde derin bir krater oluştu ve enkaz parçaları çevreye yayıldı.
Florida Valisi Ron DeSantis, kazanın ardından yaptığı açıklamada görüntüleri sarsıcı olarak nitelendirerek uçağın adeta bir füze gibi yere çakıldığını ve büyük bir patlama meydana geldiğini söyledi.
Palm Beach County yetkilileri, enkaz incelemesi ve güvenlik çalışmaları nedeniyle kaza bölgesindeki yaklaşık 77 mobil evde yaşayanların tahliye edildiğini bildirdi.
NTSB, Federal Havacılık İdaresi (FAA) ile birlikte kazanın nedenini araştırıyor. Soruşturma kapsamında uçağın enkazı, uçuş kayıtları, hava koşulları, telsiz görüşmeleri ve olası yapısal hasarların incelenmesi bekleniyor.
Yetkililer henüz kazanın kesin nedenini açıklamadı.
