ABD’de yapılan yeni bir araştırma, pilot ve kabin ekiplerinde iyonlaştırıcı radyasyonla ilişkilendirilen kanser türlerinden ölüm riskinin çalışan nüfusun geneline kıyasla daha yüksek olabileceğini ortaya koydu.
Harvard Tıp Fakültesi’nden bilim insanlarının gerçekleştirdiği araştırmada, 2020-2024 yılları arasında ABD’de meydana gelen 12 milyondan fazla ölüm verisi incelendi. Çalışma kapsamında yaklaşık 14 bin pilot ile 7 bin kabin görevlisinin verileri de değerlendirildi.
Araştırmacılar, lösemi, lenfoma, multipl miyelom ve iyonlaştırıcı radyasyonla ilişkilendirilebilen diğer bazı kanser türlerinden kaynaklanan ölümlere odaklandı.
KABİN GÖREVLİLERİNDE RİSK YÜZDE 50 DAHA YÜKSEK
Araştırma sonuçlarına göre kabin görevlilerinin bu hastalıklardan hayatını kaybetme olasılığı çalışan nüfusun geneline göre yaklaşık yüzde 50 daha yüksek çıktı. Pilotlarda ise bu oran yaklaşık yüzde 36 olarak belirlendi.
Radyasyonla ilişkilendirilen kanserlerin tüm ölümler içindeki payı kabin görevlilerinde yaklaşık yüzde 6,9, pilotlarda yüzde 6,7 olurken çalışan nüfusun genelinde bu oran yaklaşık yüzde 5 olarak hesaplandı.
YÜKSEK İRTİFADA KOZMİK RADYASYON ETKİSİ
Bilim insanları, söz konusu riskte yüksek irtifalarda maruz kalınan kozmik radyasyonun rol oynayabileceğine dikkati çekti.
Tahminlere göre uçuş ekipleri, güzergaha bağlı olarak yılda yaklaşık 3 ila 6 milisievert (mSv) kozmik radyasyona maruz kalabiliyor. Özellikle yüksek enlemler üzerinden gerçekleştirilen uzun menzilli uçuşlarda radyasyon seviyesinin artabileceği belirtiliyor.
ABD’de pilotlar ve kabin görevlileri mesleki olarak iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalan çalışanlar arasında kabul edilmesine rağmen, federal düzenlemeler ekipler için diğer bazı meslek gruplarında olduğu gibi belirlenmiş bir doz sınırı getirmiyor ve biriken radyasyon dozunun düzenli olarak takip edilmesini zorunlu kılmıyor.
ARAŞTIRMACILARDAN TARAMA ÖNERİSİ
Araştırmanın yazarları, özellikle yüksek irtifada görev yapan uçuş ekiplerinin koruyucu sağlık uygulamalarına daha fazla önem vermesini önerdi.
Bu kapsamda düzenli cilt kontrollerinin yapılması tavsiye edilirken, kadın kabin ekipleri için meme kanseri taramalarının daha erken yaşta veya daha sık gerçekleştirilmesinin değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
ABD’DE KOZMİK RADYASYON TARTIŞMASI BÜYÜYOR
Araştırma, sivil havacılıkta kozmik radyasyona mesleki maruziyet konusundaki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
ABD Ulusal Akademileri de Haziran 2026’da Federal Havacılık İdaresi’nin (FAA) uçuş ekiplerinin kozmik radyasyona maruziyetini takip etme ve ekipleri bu konuda bilgilendirme yaklaşımının yetersiz olduğunu bildirmişti.
Akademi, kozmik radyasyonun uçuş ekipleri açısından mesleki bir risk faktörü olarak daha kapsamlı şekilde ele alınmasını önermişti.
