Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), havaalanlarında kullanılan haberleşme, seyrüsefer ve gözetim sistemlerinin korunmasına yönelik yeni yönetmelik yayımladı. Düzenlemeyle yüksek yapılar, rüzgâr türbinleri, kuleler ve geçici inşaat ekipmanlarının uçuş emniyetine ve seyrüsefer sistemlerine olası etkileri teknik değerlendirmeye tabi tutulacak.
SHGM tarafından hazırlanan “Haberleşme, Seyrüsefer ve Gözetim Sistemleri Mânia Kriterleri Hakkında Yönetmelik”, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
5 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik, Türk hava sahasında hizmet veren tüm sivil haberleşme, seyrüsefer ve gözetim (CNS) sistemlerini kapsıyor.
Düzenlemeyle havaalanlarında kullanılan sistemlerin radyo frekansı performansının korunması ve çevredeki yapılaşmaların bu sistemler üzerindeki olası etkilerinin önceden değerlendirilmesi amaçlanıyor.
YAPILAŞMALAR İKİ AŞAMADA DEĞERLENDİRİLECEK
Yönetmeliğe göre, CNS sistemlerinin çevresinde planlanan yapılaşmalar iki aşamalı teknik incelemeye tabi tutulacak.
İlk aşamada, Coğrafi Tabanlı Dijital Bilgi Platformu üzerinden yapıların belirlenen yapı tahditli alanları ihlal edip etmediği kontrol edilecek. Herhangi bir ihlal veya sınır durumu bulunmaması halinde “Etki Yok Bildirimi” düzenlenecek.
İhlal veya risk tespit edilmesi durumunda ise ikinci aşamaya geçilerek uzman etki analizi yapılacak. Bu kapsamda teorik analiz, sayısal modelleme ve gerekli görülmesi halinde yer veya uçuş doğrulamaları gerçekleştirilecek.
Değerlendirme sonucunda uygun bulunan projeler şartsız veya belirli koşullara bağlı olarak onaylanabilecek, sistemlerin çalışmasını olumsuz etkileyeceği belirlenen projeler ise gerekçesi belirtilerek reddedilebilecek.
RÜZGÂR TÜRBİNLERİ VE YÜKSEK YAPILAR İÇİN TEKNİK İNCELEME
Yönetmelikte VOR, DME ve NDB seyrüsefer cihazları, radar ve haberleşme sistemleri çevresindeki yapılaşmalara ilişkin mesafe ve yükseklik kriterleri de belirlendi.
Buna göre VOR, DME ve NDB istasyonlarının 3 kilometre yarıçapındaki yapılaşmalar ile 15 kilometre yarıçapındaki rüzgâr enerji santralleri teknik değerlendirmeye tabi tutulabilecek.
Radar sistemleri çevresinde 15 kilometre yarıçapındaki yapılaşmaların yanı sıra radarın görüş alanında bulunan rüzgâr enerji santralleri de incelenecek.
Ayrıca mesafeden bağımsız olarak arazi zemininden itibaren 150 metre ve daha yüksek yapılaşmalar, gökdelenler, televizyon kuleleri ve büyük kazı çalışmaları da teknik inceleme kapsamına alındı.
VİNÇ VE GEÇİCİ EKİPMANLAR İÇİN DE İZİN ŞARTI
CNS sistemlerinin yapı tahditli alanlarında kullanılacak vinç, beton pompası, geçici anten ve iskele gibi ekipmanlar için ön bildirim ve izin zorunluluğu getirildi.
Başvurularda ekipmanın koordinatları, zemin kotu, azami yüksekliği, kullanım süresi ve türüne ilişkin bilgilerin sunulması gerekecek. İzin koşullarına uyulmaması halinde faaliyetler derhal durdurulacak.
Yönetmelik kapsamında ayrıca, rüzgâr enerji santralleri de dahil olmak üzere zeminden itibaren 100 metre ve üzerindeki yapılaşmaların, hava seyrüsefer emniyeti amacıyla Türkiye Havacılık Bilgi Yayını’nda (AIP) yayımlanmasına yönelik bilgi ve belgelerin ilgili CNS hizmet sağlayıcısına iletilmesi öngörüldü.
MEVCUT RÜZGÂR SANTRALLERİNE İKİ YIL SÜRE
Geçiş hükümleri kapsamında, Türkiye AIP’sinde yayımlanmış cihaz ve sistemlerin tip ve koordinat bilgilerinin mânia planlarına işlenmesi için iki yıllık süre tanındı.
Halen faaliyet gösteren rüzgâr enerji santrallerinin de müştemilatları dahil zeminden itibaren 100 metre ve üzerindeki tüm yükseltilerine ilişkin bilgileri, yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren iki yıl içinde ilgili CNS hizmet sağlayıcısına iletmesi gerekecek.
Yönetmeliğe aykırı hareket edenler hakkında 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ve ilgili idari para cezası hükümleri uygulanacak.
Yeni düzenlemeyle 23 Ağustos 2013 tarihli ve 28744 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan önceki mânia kriterleri yönetmeliği yürürlükten kaldırıldı.
