İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) açıkladığı son perakende fiyat endeksi verileri, Ocak’a en dikkat çekici fiyat artışının uçak biletlerinde yaşandığını ortaya koydu. Verilere göre uçak bileti fiyatları bir önceki aya kıyasla yüzde 66,63 oranında arttı.
İTO’nun açıkladığı artış, hem aylık bazda hem de ulaştırma harcamaları grubunda son yılların en sert yükselişlerinden biri olarak kayda geçti.
NEDEN BU KADAR ARTTI?
Uzmanlara göre uçak bileti fiyatlarındaki sert yükselişin arkasında birden fazla etken bulunuyor:
YOĞUN TALEP VE SEZON ETKİSİ
Ocak ayı, sömestir tatili ve yılbaşı sonrası yurt içi-yurt dışı seyahat hareketliliğinin devam ettiği bir dönem. Özellikle iç hatlarda talebin artması, havayolu şirketlerinin dinamik fiyatlama politikaları nedeniyle bilet fiyatlarının hızla yükselmesine yol açtı.
AKARYAKIT MALİYETLERİ
Havayolu taşımacılığında en büyük gider kalemlerinden biri olan jet yakıtı fiyatlarındaki artış, doğrudan bilet fiyatlarına yansıyor. Döviz kurundaki yükselişle birlikte yakıt maliyetlerinin artması, şirketleri fiyat güncellemesine zorladı.
DÖVİZ KURU VE İŞLETME GİDERLERİ
Uçak kiralama, bakım, yedek parça ve sigorta gibi kalemlerin büyük ölçüde döviz cinsinden olması, kur artışlarının havayolu maliyetlerini yükseltmesine neden oldu. Bu durum, bilet fiyatlarının kısa sürede yukarı yönlü revize edilmesini beraberinde getirdi.
ARZIN SINIRLI KALMASI
Bazı hatlarda sefer sayılarının talep artışına paralel artırılamaması, koltuk arzını sınırlı tuttu. Arz-talep dengesizliği de fiyatların hızla yükselmesine zemin hazırladı.
ENFLASYON SEPETİNE ETKİSİ
İTO’nun perakende fiyat endeksi kapsamında ulaştırma harcamaları grubunda yaşanan bu artış, genel enflasyon görünümü açısından da dikkat çekici bulunuyor. Uçak bileti fiyatlarındaki yükseliş, özellikle büyükşehirlerde yaşayan ve sık seyahat eden tüketicilerin harcamalarını belirgin şekilde artırdı.
FİYATLAR DALGALI SEYREDECEK
Ekonomistler, havayolu taşımacılığında fiyatların önümüzdeki aylarda talep, döviz kuru ve yakıt fiyatlarının seyrine bağlı olarak dalgalı bir görünüm sergileyebileceğini belirtiyor. Ancak mevcut maliyet yapısı korunduğu sürece, bilet fiyatlarında kısa vadede sert bir geri çekilme beklenmiyor.
İTO verileri, Ocak’a perakende fiyatı en fazla artan ürünler arasında uçak biletinin ilk sırada yer aldığını ortaya koyarken, ulaştırma sektöründeki maliyet baskısının tüketici fiyatlarına güçlü biçimde yansımaya devam ettiğini gösteriyor.
OCAK’TA FİYATI EN ÇOK ARTAN ÜRÜNLER:
Uçak bileti: Yüzde 66,63
Yeşil soğan: Yüzde 57,95
Diş muayene ücreti: Yüzde 50
Patlıcan: Yüzde 48,83
Salatalık: Yüzde 48,40
Kabak: Yüzde 48,29
Taze fasulye: Yüzde 47,02
Maydanoz: Yüzde 37,19
Otopark ücreti (saatlik): Yüzde 37,14
Dolmalık biber: Yüzde 36,86
Ev hizmetleri: Yüzde 36,63
Domates: Yüzde 36,29
