Vietnam’da bir havalimanı terminalinde insansı (humanoid) bir robotun görevlisi eşliğinde yolcular arasında hareket ederken görüntülenmesi, yapay zekâ destekli robotların havacılık sektöründeki geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi.
Son yıllarda havalimanlarında yolcu hizmetleri, temizlik, yönlendirme ve operasyon desteği gibi alanlarda robot kullanımı artarken, robotların ticari uçaklarda yolcu olarak seyahat etmesi konusunda güvenlik ve operasyon kuralları en önemli engel olarak görülüyor.
Havacılık sektöründe robotlar şimdilik daha çok “yardımcı personel” rolünde kullanılıyor. Bazı havalimanlarında yolculara yönlendirme yapan, bilgi sağlayan, farklı dillerde iletişim kurabilen ve terminal operasyonlarına destek veren robotlar görev alıyor.
Robotların uçakta seyahati güvenlik tartışması oluşturdu
ABD merkezli Southwest Airlines’ın aldığı karar, robotların uçak yolculuğuna ilişkin tartışmaları artırdı.
Şirket, bazı insansı robotların uçuşlarda taşınmasının ardından büyük kapasiteli lityum-iyon bataryaların oluşturabileceği riskler nedeniyle bu tür cihazlara yönelik kısıtlamalar getirdi.
Robotların kabinde taşınması sırasında batarya güvenliği, acil durum prosedürleri ve tahliye süreçleri gibi konular havayollarının öncelikli değerlendirme alanları arasında yer alıyor.
Havacılık kurallarına göre lityum bataryalar, özellikle yüksek kapasiteli sistemlerde, yangın riski nedeniyle özel taşıma prosedürlerine tabi tutuluyor.
Havalimanlarında robot kullanımı yaygınlaşıyor
Robot teknolojileri ise havalimanlarında hızla yaygınlaşıyor.
Sektörde robotların kullanıldığı başlıca alanlar şöyle:
Yolculara kapı, terminal ve hizmet noktaları hakkında bilgi verme,
Check-in ve yönlendirme süreçlerine destek olma,
Bagaj taşıma operasyonlarına katkı sağlama,
Terminal temizliği ve bakım faaliyetlerinde görev alma,
Engelli ve hareket kabiliyeti kısıtlı yolculara yardımcı olma.
Havacılık şirketleri ve havalimanı işletmeleri, yapay zekâ destekli robotları özellikle yoğun dönemlerde yolcu deneyimini artıracak bir teknoloji olarak değerlendiriyor.
Robotların yolcu olması için birçok soru yanıt bekliyor.
Sektör yetkililerine göre robotların normal bir yolcu gibi bilet alarak uçağa binmesi kısa vadede yaygın bir uygulama olmayacak. Bunun önündeki temel başlıklar arasında şunlar bulunuyor:
Robotların yolcu mu yoksa özel ekipman mı kabul edileceği,
Batarya güvenliği ve yangın riskleri,
Acil durumlarda tahliye süreçleri,
Havayollarının sorumluluk ve sigorta yükümlülükleri.
Gelecek yıllarda robotların havalimanlarında daha fazla görev alması beklenirken, ticari uçak kabinlerinde insan yolcularla birlikte seyahat eden robotların yaygınlaşması için teknik ve hukuki altyapının geliştirilmesi gerekiyor.
Havacılık sektöründe genel beklenti, robotların öncelikle yolcu yerine operasyon destekçisi olarak yaygınlaşacağı yönünde.
