Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), 2025’e ilişkin yıllık güvenlik raporunu yayımladı. Rapora göre küresel havacılıkta güvenlik performansı güçlü seyrini sürdürürken, bazı göstergelerde sınırlı artışlar dikkat çekti.
IATA’nın yayımladığı 2025 Yıllık Güvenlik Raporuna göre 2025’te dünya genelinde gerçekleştirilen 38,7 milyon uçuşta toplam 51 kaza meydana geldi. Bu sayı, 2024’te kaydedilen 54 kazaya göre düşüş gösterdi ancak 2021-2025 döneminin beş yıllık ortalaması olan 44 kazanın üzerinde gerçekleşti. Raporda, her bir milyon uçuş başına kaza oranının 1,32 olarak gerçekleştiği bildirildi. Bu oran, 2024’teki 1,42 seviyesine göre daha iyi olsa da beş yıllık ortalama olan 1,27’nin biraz üzerinde kaldı.
2025’TE 8 ÖLÜMCÜL KAZA YAŞANDI
IATA Raporu’na göre 2025’te dünya genelinde 8 ölümcül uçak kazası kaydedildi. Bu sayı 2024’teki 7 ölümcül kazanın ve beş yıllık ortalama olan 6 kazanın üzerinde gerçekleşti. Kazalarda uçaklarda toplam 394 kişi hayatını kaybetti. Bu rakam, 2024’teki 244 can kaybına ve beş yıllık ortalama olan 198’e kıyasla daha yüksek oldu.
IATA Genel Direktörü Willie Walsh, yayımlanan rapora ilişkin yaptığı değerlendirmede havacılığın uzun mesafeli ulaşımda en güvenli ulaşım türü olmaya devam ettiğini belirtti.
Walsh, “Uçuş kazaları son derece nadir görülüyor. Ancak her kaza, küresel standartlar ve veri temelli iş birliğiyle güvenliği sürekli geliştirmemiz gerektiğini hatırlatıyor. Havacılık sektörünün hedefi sıfır kaza ve sıfır can kaybıdır.” ifadelerini kullandı.
EN SIK KAZA İNİŞ VE KALKIŞ AŞAMASINDA YAŞANDI
Raporda 2025’te en sık görülen kaza türleri arasında kuyruk çarpması (tail strike), iniş takımı olayları, pistten çıkma ve yerde oluşan hasarlar yer aldı. Bu durum, özellikle kalkış, iniş ve yer hizmetleri süreçlerinde güvenlik uygulamalarının önemini bir kez daha ortaya koydu. Öte yandan 2025’te uçuş sırasında kontrol kaybı (Loss of Control Inflight-LOC-I) kaynaklı kaza yaşanmadı. Bu durum daha önce yalnızca 2020’de görülmüştü.
BÖLGELERE GÖRE KAZA ORANLARI
Rapora göre en yüksek kaza oranı Afrika bölgesinde kaydedildi. Afrika’da 2025’te 7 kaza meydana gelirken, milyon uçuş başına kaza oranı 7,86 olarak ölçüldü. Avrupa’da ise 2025’te 11 kaza yaşandı ve kaza oranı 1,30 olarak gerçekleşti. Bölgedeki ölüm riski ise sıfır olarak kaydedildi.
Asya-Pasifik bölgesinde 2025’te 6 kaza meydana gelirken kaza oranı 0,91 oldu. Kuzey Amerika’da ise 16 kaza kaydedildi ve milyon uçuş başına kaza oranı 1,68 seviyesine yükseldi.
GNSS MÜDAHALELERİ HIZLA ARTIYOR
Raporda ayrıca uydu navigasyon sistemlerine yönelik müdahalelerin (GNSS interference) ciddi biçimde arttığına dikkat çekildi. IATA verilerine göre geçen yıl GNSS sinyal karıştırma (jamming) olayları 2023’e göre yüzde 67 artarken, GPS sahte sinyal (spoofing) vakaları yüzde 193 yükseldi.
Walsh, söz konusu müdahalelerin uçuş güvenliği açısından ciddi risk oluşturduğunu belirterek, hükümetlerin ve hava seyrüsefer hizmet sağlayıcılarının bu konuda daha güçlü önlemler alması gerektiğini vurguladı.
ÇATIŞMA BÖLGELERİ UÇUŞLARI ETKİLİYOR
Raporda ayrıca dünyada artan çatışma bölgelerinin hava trafiğinde rotaların değiştirilmesine ve operasyonel zorluklara yol açtığı ifade edildi. IATA, özellikle askeri faaliyetlerin sivil uçuş koridorlarına yakın bölgelerde gerçekleşmesi durumunda devletlerin hava sahasını hızlı ve şeffaf biçimde kapatması veya kısıtlaması gerektiğini belirtti.
2025 verilerine göre küresel havacılık sektöründe güvenlik performansı yüksek seviyesini korurken, sektörün nihai hedefinin ‘sıfır kaza ve sıfır can kaybı’ olduğu vurgulandı.
