Uluslararası finans ve enerji kuruluşları, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinde yaşanan aksaklıkların devam etmesi halinde yaz aylarında küresel petrol arzında ciddi sıkıntılar yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Başta International Monetary Fund (IMF) ve World Bank olmak üzere, International Energy Agency (IEA) ve World Trade Organization (WTO) tarafından yapılan ortak açıklamada, Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatlarındaki büyük kayıplar nedeniyle küresel petrol stoklarının “rekor hızda” azaldığı belirtildi.
Açıklamada, Kuzey Yarımküre’de yaz aylarıyla birlikte enerji talebinin zirveye ulaşacağı döneme girildiğine dikkat çekilerek, deniz taşımacılığının kısa sürede normale dönmemesi halinde enerji güvenliği açısından risklerin daha da artacağı vurgulandı.
Kuruluşlar, stoklardaki hızlı düşüşün yalnızca enerji piyasalarını değil, küresel ekonomik dayanıklılığı da tehdit edebileceğini ifade etti.
Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı, son aylarda Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimlerin merkezinde yer alıyor.
Yetkililer, boğazdaki herhangi bir uzun süreli kesintinin özellikle Asya ve Avrupa pazarlarına yönelik enerji tedarikinde ciddi darboğazlara yol açabileceğini belirtiyor.
SİVİL HAVACILIK SEKTÖRÜ BASKI ALTINDA
Petrol arzındaki daralma ihtimali, havayolu şirketleri açısından da yeni riskleri beraberinde getiriyor. Havacılık sektörünün en büyük maliyet kalemlerinden biri olan jet yakıtı fiyatlarının yükselmesi, şirketlerin operasyonel giderlerini artırırken bilet fiyatlarında da yukarı yönlü baskı oluşturabilir.
Sektör analistleri, olası bir yakıt arz sıkıntısının özellikle uzun menzilli uçuşlarda kapasite azaltımlarına, bazı hatlarda frekans düşüşlerine ve kargo operasyonlarında yeniden planlamalara neden olabileceğini değerlendiriyor. Avrupa ve Asya’daki birçok havayolu şirketinin jet yakıtı tedarikinde Orta Doğu kaynaklı rafineri ürünlerine bağımlı olması nedeniyle sektörün gelişmeleri yakından takip ettiği belirtiliyor.
EN KIRILGAN ÜLKELER DAHA FAZLA ETKİLENEBİLİR
IMF, Dünya Bankası, IEA ve WTO, yükselen enerji maliyetlerinin özellikle düşük gelirli ve enerji ithalatçısı ülkeler üzerinde daha ağır sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.
Kuruluşlar, yüksek yakıt ve gübre fiyatlarının enflasyon baskısını artırabileceği, ekonomik büyümeyi yavaşlatabileceği ve istihdam üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği uyarısında bulundu.
