Miami’deki Amazon Prime Air kazasında dikkat çeken ilk bulgular: Uçak piste indikten sonra yeniden havalanmaya çalışmış
Amazon Prime Air adına kargo uçuşu gerçekleştiren Boeing 767’nin Miami Uluslararası Havalimanı’nda kaza yapmasına ilişkin soruşturmada, uçuş veri kayıtlarından elde edilen ilk bulgular kamuoyuyla paylaşıldı. ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu’nun (NTSB) açıkladığı veriler, uçağın piste temas etmesinin ardından pilotların geç bir pas geçme girişiminde bulunduğuna işaret ediyor.
NTSB tarafından incelenen uçuş veri kayıtlarına göre Boeing 767’nin burun iniş takımı ile sağ ana iniş takımı, kayıt sona ermeden yaklaşık 30 saniye önce piste temas etti. Uçağın bu sırada 158 knot, yani yaklaşık 293 kilometre/saat hızla ilerlediği belirlendi.
Sol ana iniş takımının ise yaklaşık 11 saniye sonra piste temas ettiği ve uçağın hızının bu sırada 134 knot, yani yaklaşık 248 kilometre/saat olduğu tespit edildi.
İnişin ardından pas geçme girişimi
Kazaya ilişkin soruşturmada en dikkat çekici ayrıntılardan biri, uçağın piste temas etmesinin ardından yaşananlar oldu.
Uçuş veri kayıtlarına göre uçağın frenleri bırakıldı ve gaz kolları pas geçme (go-around) gücüyle uyumlu seviyeye getirildi. Bu veriler, pilotların inişi sonlandırarak uçağı yeniden havalandırmaya çalışmış olabileceğini gösteriyor.
Ancak pas geçme girişimi uzun sürmedi. Uçuş veri kaydının sona ermesine yaklaşık 11 saniye kala gaz kollarının yeniden rölanti konumuna getirildiği, aynı zamanda frenlerin tekrar uygulandığı belirlendi.
Kayıt sona erdiği sırada uçağın yer hızının 65 knot, yani yaklaşık 120 kilometre/saat seviyesine düştüğü kaydedildi.
Speed brake ve thrust reverser kullanılmamış
NTSB’nin açıkladığı ilk verilerde, uçağın hızını azaltmada önemli rol oynayan sistemlerle ilgili de dikkat çekici bir ayrıntı yer aldı.
Kayıtlarda speed brake olarak bilinen spoilerların veya motorların itiş gücünü tersine çeviren thrust reverser sistemlerinin devreye alındığına ilişkin herhangi bir bulguya rastlanmadığı açıklandı.
Söz konusu sistemlerin kullanılmamış olması, uçağın iniş sonrasındaki yavaşlama sürecinin soruşturma kapsamında ayrıntılı şekilde incelenmesine neden oluyor. Ancak NTSB, mevcut verilerin kazanın kesin nedenini ortaya koymadığını ve soruşturmanın sürdüğünü vurguluyor.
Kokpit konuşmaları soruşturmanın seyrini değiştirebilir
Kazanın nedenine ilişkin daha kapsamlı değerlendirme için gözler şimdi kokpit ses kayıt cihazından (CVR) elde edilecek bilgilere çevrildi.
NTSB Başkanı Jennifer Homendy, kazayı araştırmak üzere Miami Uluslararası Havalimanı’nda 32 kişilik bir ekibin görevlendirildiğini açıkladı. Homendy, her iki pilotun da çarşamba günü mülakata alınacağını ve bu görüşmelerin ardından kokpit ses kayıt cihazından elde edilen bilgilerin paylaşılacağını belirtti.
CVR kayıtlarının, uçuşun son saniyelerinde kokpitte yaşananların ve pilotların iniş ile pas geçme kararlarının daha ayrıntılı şekilde anlaşılmasına yardımcı olması bekleniyor.
Pilotların uçuş tecrübeleri de inceleniyor
NTSB’nin soruşturması kapsamında uçağın mürettebatına ilişkin bilgiler de ortaya çıktı.
55 yaşındaki kaptan pilotun Boeing 767 tip yetkisini mayıs ayında aldığı ve toplam 7 bin 145 saatlik uçuş tecrübesine sahip olduğu açıklandı. Uçakta ikinci pilot olarak görev yapan 37 yaşındaki pilotun ise Boeing 767 tip yetkisini Nisan 2025’te aldığı ve toplam 2 bin 655 saat uçuş tecrübesi bulunduğu belirtildi.
Soruşturma ekibinin, pilotların uçuş geçmişlerinin yanı sıra eğitimleri, görev süreleri, dinlenme durumları ve kaza öncesindeki karar alma süreçlerini de incelemesi bekleniyor.
Pilotun kazanın hemen ardından söylediği iddia edilen söz
Kazanın ardından pilotlardan birinin eşini telefonla arayarak, “Kariyerim bitti” dediği de öne sürüldü.
Ancak bu iddianın kazanın nedeni veya pilotların kararları açısından tek başına bir kanıt niteliği taşımadığı belirtiliyor. Soruşturmanın ilerleyen aşamalarında kokpit ses kayıtları, uçuş verileri, uçaktaki sistemlerin durumu ve mürettebatın ifadelerinin birlikte değerlendirilmesi bekleniyor.
NTSB’nin yayımlayacağı yeni bulguların, Boeing 767’nin piste temasından sonra neden yeniden havalanmaya çalıştığı ve kısa süre içerisinde neden tekrar frenleme sürecine geçildiği gibi kritik sorulara ışık tutması bekleniyor.
Soruşturma devam ederken yetkililer, mevcut verilerin yalnızca ilk bulguları oluşturduğunu ve kazanın kesin nedenine ilişkin nihai bir sonuca henüz ulaşılmadığını belirtiyor.
