Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), 28 Şubat’ta başlayan Ortadoğu’daki çatışmaların küresel jet yakıtı arzında önemli aksamalara yol açtığını bildirdi.
IATA tarafından yayımlanan değerlendirmeye göre, Mart-Haziran 2026 döneminde Ortadoğu’daki jet yakıtı üretimi, şubat ayı seviyelerine kıyasla günlük ortalama 640 bin varil azaldı. Bölge, küresel havacılık sektörünün en önemli jet yakıtı tedarik merkezlerinden biri konumunda bulunurken, üretimde yaşanan düşüş uluslararası pazarda arz sıkışıklığına neden oldu.
Asya rafinerileri de etkilendi
Raporda, çatışmaların etkisinin yalnızca Ortadoğu ile sınırlı kalmadığı belirtildi. Ham petrol ihtiyacının önemli bölümünü Ortadoğu’dan karşılayan Asya rafinerilerinin de hammadde tedarikindeki daralma nedeniyle işleme kapasitelerini azaltmak zorunda kaldığı ifade edildi. Bunun sonucunda Asya’da jet yakıtı üretimi ve ihracatında da gerileme yaşandı.
Avrupa Kuzey Amerika ve Batı Afrika açığı kapattı
Öte yandan Avrupa, Kuzey Amerika ve Batı Afrika’daki rafinerilerin daha çeşitli ham petrol tedarik kaynaklarına sahip olmaları sayesinde oluşan arz açığını büyük ölçüde telafi ettiği kaydedildi.
Jet yakıtı üretiminde pay yükseldi
IATA’nın analizine göre, jet yakıtının motorin ve dizel yakıtına göre fiyat priminin hızla yükselmesi, rafinerileri daha fazla jet yakıtı üretmeye yönlendirdi. Bu kapsamda söz konusu bölgelerde jet yakıtının toplam rafineri üretimi içindeki payı, kriz öncesinde yaklaşık yüzde 10 seviyesindeyken Mayıs 2026 itibarıyla yüzde 12’ye yükseldi.
Birlik, küresel jet yakıtı piyasasında arz dengesinin yeniden sağlanmasında Avrupa, Kuzey Amerika ve Batı Afrika rafinerilerinin üretim artışının kritik rol oynadığını, ancak Ortadoğu’daki jeopolitik gelişmelerin havacılık yakıtı piyasası üzerindeki etkisinin yakından izlenmeye devam edildiğini belirtti.
