Pilot lisanslarının belirli suçlardan hüküm giyen kişiler açısından iptal edilmesine ilişkin düzenlemenin yeni bir uygulama olmadığı, söz konusu şartların Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün (SHGM) ilgili lisans mevzuatında uzun süredir yer aldığı belirtildi.
Son dönemde pilot lisanslarıyla ilgili gündeme gelen adli sicil şartı, yeni getirilen bir düzenleme gibi değerlendirilse de mevzuatta bu konuda uzun süredir açık hükümler bulunuyor.
İlgili düzenlemenin 16’ncı maddesinin 1’inci fıkrasının (b) bendinde, Türk Ceza Kanunu’nun 53’üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa dahi, kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkûm olanlar ile belirli suçlardan hüküm giyenlere yönelik kısıtlamalar yer alıyor.
Mevzuatta devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçların yanı sıra zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, kaçakçılık ve ulaşım araçlarının kaçırılması veya alıkonulması gibi suçlar da açık şekilde sıralanıyor. Ayrıca 6136 sayılı Kanun’a muhalefet ile terör örgütleriyle bağlantılı belirli suçlardan hüküm giyilmesi de lisans açısından engel oluşturuyor.
Sistem üzerinden kontrol ediliyor
SHGM’nin mevcut uygulamasında, mevzuatta belirtilen şartları kaybeden lisans sahiplerinin durumları sistem üzerinden yapılan kontrollerle tespit edilebiliyor ve gerekli şartların oluşması halinde lisanslarına ilişkin işlem gerçekleştiriliyor.
Dolayısıyla uygulama pilotlara yönelik yeni getirilen bir adli sicil kriteri değil; uzun süredir yürürlükte bulunan lisanslandırma şartlarının uygulanmasından kaynaklanıyor.
Benzer kriterler birçok ülkede bulunuyor
Pilotluk, uçuş emniyetinin yanı sıra güvenlik ve kamu güveni açısından da yüksek sorumluluk gerektiren mesleklerden biri. Bu nedenle yalnızca Türkiye’de değil, dünyanın birçok ülkesinde pilot lisanslarının verilmesi veya havacılık faaliyetlerinde görev alınabilmesi konusunda adli geçmiş, güvenlik soruşturması ve belirli suçlardan mahkûmiyet gibi kriterler uygulanabiliyor.
Bu çerçevede Türkiye’deki düzenleme de pilot lisansının alınması ve korunması için yalnızca sağlık ve mesleki yeterlilik şartlarının değil, mevzuatta belirtilen güvenilirlik kriterlerinin de karşılanmasını öngörüyor.
