Airbus A320 ailesinde dünya genelinde çok sayıda uçağın geçici olarak yere indirilmesine neden olan ELAC B L104 yazılım sorunu, birçok havayolunda operasyonel aksaklıklara yol açarken, Rusya’daki A320 filosunun bu krizden etkilenmediği görüldü.
Bunun nedeni teknik bir avantaj değil, ülkeye uygulanan yaptırımlar nedeniyle filonun uzun süredir yeni yazılım paketlerine erişememesi.
EASA tarafından yayınlanan acil uçuşa elverişlilik direktifinde, A319, A320 ve A321 uçaklarında kullanılan ELAC B L104 sürümünde güneş aktiviteleriyle tetiklenen veri bozulmaları tespit edildi. Bu bozulma, elevatorün kontrol dışı hareketlere yol açarak bazı uçuş koşullarında yapısal yük sınırlarının aşılması riskini doğuruyor.
Direktif kapsamında L104 sürümünün derhal L103+ yazılımına dönüştürülmesi ve işlem tamamlanıncaya kadar uçakların ticari yolcu uçuşlarında kullanılmaması istendi.
Rusya’da faaliyet gösteren havayolları, 2022 sonrası yaptırımlar nedeniyle Airbus’ın yeni yazılım paketlerine erişim sağlayamıyor. Bu nedenle Rus filosundaki A320’lerde ELAC B L104 sürümü bulunmuyor. Uçaklar hâlâ 2024 öncesi ELAC yazılımları olan L103 ve daha eski sürümlerle çalışmaya devam ediyor.
Bu durum, son günlerde bazı çevrelerde ortaya atıldığı gibi Rusya için bir “avantaj” anlamına gelmiyor. Ortaya çıkan tablo, yalnızca L104 sürümündeki özel hatanın daha eski yazılımlarda yer almamasından kaynaklanıyor.
Rus A320 filosunun güncelleme krizinden etkilenmemesi, yaptırımların uzun süredir devam eden teknik izolasyonunun bir sonucu.
Yeni yazılım sürümlerine erişim olmaması, kısa vadede L104 kaynaklı sorunu bertaraf etmiş görünse de, filoda:
- modernizasyon eksikliği,
- güncel koruma paketlerinin uygulanamaması,
- yazılım ve donanım uyumluluğunun geride kalması
gibi daha geniş kapsamlı riskleri biriktirmeye devam ediyor.
