Rusya Federal Hava Taşımacılığı Ajansı (Rosaviatsiya), Haziran 2026’da ülkede kaydedilen 16 hava sahası ihlalinden 9’una ilişkin soruşturmayı tamamladı. Raporda, izinsiz havalanan helikopterlerden geçerliliğini yıllar önce kaybetmiş lisansla uçuş gerçekleştiren pilotlara kadar çok sayıda dikkat çekici olay yer aldı.
İZİNSİZ HELİKOPTER UÇUŞU VE KAYIP PİLOT
Rosaviatsiya’nın raporuna göre en dikkat çekici olaylardan biri 7 Haziran’da Barnaul’daki “Gelion” pistinde yaşandı. Robinson R-66 tipi bir helikopter, uçuş planı ve hava trafik kontrol izni olmadan havalandı. Hava trafik kontrolörlerinin telsiz çağrılarına yanıt vermeyen helikopter radarda tespit edilirken, yetkililer pist işletmecisine ulaşarak durumun hava savunma unsurlarına bildirildiğini aktardı.
Helikopter kısa süre sonra iniş yaptıktan sonra sisteme, gerçek kalkış saatinden 13 dakika sonra düzenlenmiş bir uçuş planı işlendi. Pilot telefonla yaptığı görüşmede kalkış saatini karıştırdıklarını öne sürerek soruşturmanın önlenip önlenemeyeceğini sordu. Ancak pilotun kimliği daha sonra tespit edilemedi. Pist sahibi ise uçuş kayıtları ve teknik belgeleri soruşturma komisyonuna sunmadı. Rosaviatsiya, pist sahibi hakkında ayrıca denetim başlatıldığını açıkladı.
“HAYALET” HAVA ARAÇLARI TESPİT EDİLEMEDİ
Raporda, 22 Haziran’da Emva bölgesinde uçan bir An-2 uçağı mürettebatının uçuş planı bulunmayan kırmızı-beyaz renkli bir yamaç paraşütü gördüğü de belirtildi. Paraşüt pilotunun kimliği belirlenemezken, kolluk kuvvetlerinden de bilgi alınamadığı ifade edildi.
9 Haziran’da ise bir Airbus A320 mürettebatı karşı istikamette uçan sabit kanatlı bir insansız hava aracını görsel olarak tespit etti. Ancak radar kayıtlarında herhangi bir iz bulunamadığı için ihlali gerçekleştiren kişi veya aracın kimliği belirlenemedi.
Leningrad bölgesinde 25 Haziran’da meydana gelen başka bir olayda ise yerel kısıtlı hava sahasından beyaz renkli, mavi şeritli bir uçağın geçtiği bildirildi. Şüpheli olarak değerlendirilen Maule MX-7-235 tipi uçağın pilotu ihlal yapmadığını savundu. Radar verisi bulunmadığından komisyon ihlalin kesin olarak doğrulanamadığı sonucuna vardı.
PİLOTUN YANILTICI BEYANI HAVA SAVUNMASINI HAREKETE GEÇİRDİ
Tomsk bölgesinde 11 Haziran’da yaşanan olayda ise hafif bir uçağın pilotunun planlanan rotasından yaklaşık 23 kilometre saptığı belirlendi. Pilotun hava trafik kontrolünü yanlış yönlendirdiği, uçağında transponder bulunmadığını söylediği halde cihazın aktif olduğu ve kontrol sahasına girmediğini iddia etmesine rağmen bölge içerisinde bulunduğu tespit edildi.
Olay nedeniyle Rus hava savunma sistemi “Rejim” alarmını devreye aldı. Komisyon, pilotun hava trafik kontrolünü kasıtlı olarak yanıltmaya çalıştığı değerlendirmesinde bulundu.
10 YILDIR GEÇERSİZ LİSANSLA UÇTU
Raporda, 5 Haziran’da gerçekleşen bir diğer olayda ise 75 yaşındaki An-2 pilotunun uçuş planında belirtilen saatten iki saat önce havalandığı ve pilot lisansının 2016 yılında sona erdiğinin belirlendiği kaydedildi. Ayrıca pilotun An-2 tipi uçak için geçerli yetkilendirmesinin de bulunmadığı ifade edildi.
BASİT HATALAR DA RAPORLARA GİRDİ
Rosaviatsiya, bazı olayların ise idari hata niteliğinde olduğunu belirtti. Yanlış tarihli uçuş planı sunan veya rota bilgilerini ters giren pilotların, hava trafik kontrolünün uyarısı üzerine kalkıştan sonra üslerine geri döndükleri ve bu olayların uçuş güvenliğini etkilemediği bildirildi.
EN TEHLİKELİ OLAY KRASNOYARSK’TA YAŞANDI
Raporda en riskli olay olarak ise 13 Mayıs’ta Krasnoyarsk’ta yaşanan bir helikopter uçuşu gösterildi. Robinson R-44 tipi helikopterin Yenisey Nehri kıyısında insanların çok yakınından alçak irtifada uçtuğu, pilotun geçerli lisansa sahip olmadığının belirlendiği ve uçuşun hava trafik birimlerine bildirilmeden gerçekleştirildiği aktarıldı.
ROSAVİATSİYA’DAN YENİ TAVSİYELER
Rosaviatsiya, incelemelerin ardından hava trafik kontrol personelinin ilave eğitim alması, uçuş planlarının daha sıkı kontrol edilmesi, pist işletmecilerinin izinsiz uçuşları önleyici tedbirler geliştirmesi ve pilotların uçuş öncesi planlama süreçlerine daha fazla dikkat etmesi yönünde tavsiyelerde bulundu.
