Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce (SHGM), insansız hava aracı (İHA) sistemlerine ilişkin kayıt, tescil, operasyon, pilot yetkilendirme, üretici ve ithalatçı yükümlülükleri ile emniyet ve denetim süreçlerini yeniden düzenleyen İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) yayımlandı.
SHGM’nin 30 Temmuz 2026 tarihinde yayımladığı yeni talimatla, Türkiye’deki İHA sistemlerine ilişkin ulusal mevzuat güncel ihtiyaçlar, teknolojik gelişmeler ve uluslararası uygulamalar doğrultusunda yeniden düzenlendi.
Düzenleme, ülkede bulunan 90 binden fazla İHA ile yaklaşık 2 milyon İHA pilotunu doğrudan ilgilendiriyor.
Uçuş yetkisi pilotun lisans seviyesine bağlandı
Yeni düzenlemenin en önemli yeniliklerinden biri, uçuş yetkisinin İHA’nın ağırlığından bağımsız olarak pilotun lisans seviyesine bağlanması oldu.
Bu kapsamda pilot yetkilendirmesinde P0 (amatör), P1 (ticari) ve P2 (ileri seviye) olmak üzere üç farklı lisans seviyesi oluşturuldu.
SHGM tarafından, bu modelin dünyada ilk kez Türkiye’de uygulanacağı ve uluslararası standartlarla uyumlu, daha sade ve etkin bir yetkilendirme yapısı oluşturmasının hedeflendiği bildirildi.
Uçuş izin süreçleri dijitalleşiyor
Yeni talimatla İHA uçuşlarına ilişkin izin süreçlerinin kolaylaştırılması ve hızlandırılması hedefleniyor.
Her uçuş için ayrı ayrı risk analizi talep edilmesi uygulamasına son verilirken, kayıt ve izin işlemlerinin tek bir dijital kanal üzerinden gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
Harita üzerinde belirlenen yeşil bölgelerde gerçekleştirilecek uçuşlar için ayrıca izin alınmasına gerek kalmayacak.
Oyuncak niteliğindeki basit İHA’lar ise kayıt ve lisans yükümlülüklerinden muaf tutulacak.
Emniyet için teknik şartlar zorunlu hale getirildi
Düzenlemeyle uçuş izin süreçlerinde sağlanan kolaylıklara karşın emniyet tedbirleri de güçlendirildi.
Bu kapsamda coğrafi sınırlama (geofence), uzaktan tanımlama ve yazılım sertifikasyonu gibi teknik gereklilikler zorunlu hale getirildi.
Uzun mesafeli ve otonom uçuşların güvenli şekilde gerçekleştirilebilmesi amacıyla İHA koridorlarının tanımlanması da düzenleme kapsamında yer aldı.
Mevcut lisans ve belgeler için geçiş süresi
Yeni sisteme geçişte mevcut belge ve lisans sahiplerinin kazanılmış hakları korunacak.
Mevcut uygulamadan yeni düzenlemeye uyum sağlanabilmesi amacıyla 31 Temmuz 2027’ye kadar geçiş süresi tanındı.
İHA trafiği merkezi sistem üzerinden takip edilecek
Yeni düzenlemenin önemli unsurlarından biri de İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) olacak.
İHATTYS ile Türk hava sahasındaki İHA trafiğinin merkezi olarak izlenmesi, kayıt altına alınması ve yönetilmesi hedefleniyor.
Sistem üzerinden uçuş bildirimi, izin ve yetkilendirme işlemlerinin yanı sıra kısıtlanmış bölgeler ile İHA koridorlarına ilişkin verilerin yayımlanması planlanıyor.
İHA’lara ilişkin söz konusu işlemlerin tamamının İHATTYS üzerinden gerçekleştirilmesi öngörülürken, sistemin en kısa sürede devreye alınacağı bildirildi.
İHATTYS ve sisteme entegrasyon çalışmalarına ilişkin bilgilere ihatakip.shgm.gov.tr adresinden ulaşılabilecek.
SHGM tarafından yayımlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı’na (SHT-İHA) kurumun mevzuat bölümünden erişilebiliyor.
