ABD Hava Kuvvetleri, 1990’dan bu yana ABD başkanlarını taşıyan 2 Boeing 747-200 tipi VC-25A uçağını 2029’da emekliye ayırmayı planladığını açıkladı.
Yerlerine gelecek yeni nesil “Air Force One” uçakları kapsamında Boeing tarafından geliştirilen Boeing 747-8 tabanlı VC-25B uçaklarının ilk teslimatlarının 2028 yılının ortalarında başlaması hedefleniyor.
ABD Savunma Bakanlığı bütçe belgeleri ve Amerikan basınında yer alan bilgilere göre, geçiş sürecinde geçici çözüm olarak Katar tarafından bağışlanan bir Boeing 747-8 uçağı bu yaz ABD filosuna katılacak. Ancak söz konusu uçağın, mevcut başkanlık uçaklarında bulunan gelişmiş savunma sistemleri, elektromanyetik saldırılara karşı koruma, güvenli iletişim altyapısı ve havada yakıt ikmali gibi üst düzey özelliklere tam anlamıyla sahip olmayacağı belirtildi.
Bu nedenle geçici kullanılacak 747-8’in ağırlıklı ABD içindeki resmi seyahatlerde değerlendirilmesinin planlandığı, yüksek riskli uluslararası görevlerde ise mevcut VC-25A uçaklarının kullanılmaya devam edeceği ifade edildi.
ABD Başkanı’nı taşıyan uçaklar kamuoyunda “Air Force One” olarak bilinse de bu ifade teknik olarak başkanın içinde bulunduğu her ABD Hava Kuvvetleri uçağı için kullanılan çağrı kodu niteliği taşıyor. Halen görev yapan VC-25A uçakları, Ronald Reagan döneminde sipariş edilmiş ve George H. W. Bush döneminde 1990’da hizmete alınmıştı.
Yeni VC-25B programı ise uzun süredir gecikmeler ve maliyet artışlarıyla gündeme geliyor. Boeing’in program kapsamında ciddi teknik ve tedarik zinciri sorunları yaşadığı, teslimat takviminin birkaç kez ertelendiği biliniyor.
Buna rağmen ABD Hava Kuvvetleri yetkilileri, son dönemde tasarım ve mühendislik süreçlerinde önemli ilerleme kaydedildiğini açıkladı. Yetkililer, yapılan optimizasyonlar sayesinde maliyetlerde de tasarruf sağlanacağını belirtti. Buna göre 2027 mali yılında yaklaşık 8 milyon dolar, 2028’de yaklaşık 96 milyon dolar ve 2029’da ek tasarruf elde edilmesi bekleniyor. Tasarruf edilen kaynakların diğer savunma projelerine aktarılacağı kaydedildi.
Öte yandan Pentagon yalnızca başkanlık uçaklarını değil, üst düzey devlet yetkililerinin kullandığı VIP hava filosunu da yenilemeye hazırlanıyor.
Plan kapsamında 2028 yılında dört adet Boeing 737 tabanlı C-40 tipi askeri VIP uçağının emekliye ayrılması öngörülüyor. Ayrıca önümüzdeki beş yıl içinde sekiz adet Gulfstream iş jetinin de aşamalı olarak filodan çıkarılarak yerlerine daha modern platformların alınması planlanıyor.
ABD’nin yeni Air Force One programının toplam maliyetinin milyarlarca doları bulduğu tahmin edilirken, programın önümüzdeki yıllarda da yakından takip edilmesi bekleniyor.
